Τρίτη 24 Μαρτίου 2026
Ο Πόλεμος του Κοσόβου και οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ στη Σερβία
Το χρονικό της σύγκρουσης και η πρώτη στρατιωτική επιχείρηση στην ιστορία της Συμμαχίας κατά κυρίαρχου κράτους.

Στις 24 Μαρτίου 1999, το ΝΑΤΟ ξεκίνησε αεροπορικές επιδρομές κατά της Γιουγκοσλαβίας με βομβαρδισμό σερβικών στρατιωτικών θέσεων στην επαρχία του Κοσόβου (Κοσσυφοπέδιο).
Ήταν η πρώτη στρατιωτική επιχείρηση της Συμμαχίας κατά κυρίαρχου κράτους και ήρθε ως απάντηση σ’ ένα νέο κύμα εθνοκάθαρσης που είχαν ξεκινήσει οι σερβικές δυνάμεις εναντίον των Αλβανών, που αποτελούσαν τη συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων της περιοχής (περίπου 80% Αλβανοί και 15% Σέρβοι).
Ιστορικό υπόβαθρο
Τα μεσαιωνικά χρόνια, η περιοχή του Κοσσυφοπεδίου βρισκόταν στην καρδιά της Σερβίας και ήταν η έδρα του Σερβικού Ορθόδοξου Πατριαρχείου. Χάθηκε όμως για τους Σέρβους μετά την ήττα τους από τους Οθωμανούς Τούρκους στη Μάχη του Κοσσυφοπεδίου το 1389.

Επανεντάχθηκε στη Σερβία το 1913 μετά την ήττα των Οθωμανών στους Βαλκανικούς Πολέμους και το 1918 έγινε επίσημα επαρχία της Σερβίας. Στην περιοχή είχαν μείνει πλέον ελάχιστοι Σέρβοι και την πλειονότητα αποτελούσαν μουσουλμάνοι Αλβανοί.
Το 1945 ο κομμουνιστής ηγέτης Γιόζιπ Μπροζ Τίτο ίδρυσε την Ομοσπονδιακή Λαϊκή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας, αποτελούμενη από τη Σερβία, την Κροατία, τη Βοσνία - Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο, τη Σλοβενία και τη Μακεδονία (νυν Βόρεια Μακεδονία).
Ο κροατικής καταγωγής Τίτο ενέδωσε στις απαιτήσεις των Κοσοβάρων Αλβανών και χορήγησε καθεστώς αυτονομίας στην περιοχή τους. Η αυτονομία του Κοσόβου διευρύνθηκε περισσότερο το 1968 με την παροχή Συντάγματος. Με την πάροδο του χρόνου, η περιοχή άρχισε ν’ αποκόπτεται από τη Σερβία και τη δεκαετία του ‘80 το Κόσοβο ήταν σχεδόν ένα ανεξάρτητο κράτος.
Η εκλογή Μιλόσεβιτς και η άνοδος του σερβικού εθνικισμού
Το 1986, ένας φιλόδοξος πολιτικός, o 45χρονος Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς εξελέγη επικεφαλής της Ένωσης Κομμουνιστών Σερβίας με την υπόσχεση ν’ αποκαταστήσει τη σερβική κυριαρχία στο Κόσοβο.

Δύο χρόνια αργότερα, ο Μιλόσεβιτς έγινε πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Σερβίας και μία από τις πρώτες του προτεραιότητες (και με αφορμή την 600ή επέτειο από τη Μάχη του Κοσσυφοπεδίου) ήταν ν’ αφαιρέσει το καθεστώς αυτονομίας του Κοσόβου και να στείλει στρατεύματα για την αποκατάσταση της κυριαρχίας της Σερβίας στην περιοχή.
Εν τω μεταξύ, ο σερβικός εθνικισμός, σε συνδυασμό με τις αποσχιστικές τάσεις των ομόσπονδων κρατών, οδήγησε σε εμφύλιες συρράξεις και στη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας (1991-1992). Ένα νέο γιουγκοσλαβικό κράτος δημιουργήθηκε με συνιστώσες τη Σερβία και το Μαυροβούνιο, με τους Αλβανούς του Κοσόβου ν’ αντιστέκονται σθεναρά στη σερβική κυριαρχία.
Η «απελευθερωτική» δράση του UCK και η αντεπίθεση της Σερβίας
Το 1996 έκανε δυναμικά την εμφάνισή του ο Απελευθερωτικός Στρατός του Κοσόβου (UCK, ΟυΤσεΚά), με επιθέσεις εναντίον των σερβων αστυνομικών της περιοχής.

Με την απόκτηση οπλισμού από την Αλβανία, ο UCK πολλαπλασίασε τις επιθέσεις του κατά σερβικών στόχων το 1997, προκαλώντας την αντίδραση της Σερβίας με την εκδήλωση μεγάλης στρατιωτικής επιχείρησης σε περιοχές που έλεγχαν οι αντάρτες τον Φεβρουάριο και Μάρτιο του 1998. Δεκάδες άμαχοι σκοτώθηκαν και η στρατολόγηση στον UCK αυξήθηκε δραματικά.
Τον Ιούλιο του 1998, ο UCK εξαπέλυσε ευρείας κλίμακας επιθέσεις σε ολόκληρο το Κόσοβο, αποκτώντας τον έλεγχο σχεδόν της μισής επαρχίας, προτού νικηθεί από τη σερβική αντεπίθεση αργότερα εκείνο το καλοκαίρι. Τα σερβικά στρατεύματα έδιωξαν χιλιάδες Αλβανούς από τα σπίτια τους και κατηγορήθηκαν για σφαγές αμάχων.
Η εμπλοκή του ΝΑΤΟ
Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, το ΝΑΤΟ απείλησε τη Σερβία με αεροπορικές επιδρομές και ο Μιλόσεβιτς συμφώνησε να επιτρέψει την επιστροφή χιλιάδων προσφύγων στις εστίες τους. Ωστόσο, οι μάχες επαναλήφθηκαν σύντομα και οι συνομιλίες μεταξύ Αλβανών και Σέρβων του Κοσόβου για την εξεύρεση πολιτικής λύσης στο Ραμπουγιέ της Γαλλίας τον Φεβρουάριο του 1999 κατέληξαν σε αποτυχία.
Στις 18 Μαρτίου, περαιτέρω ειρηνευτικές συνομιλίες στο Παρίσι κατέρρευσαν, μετά την άρνηση της σερβικής αντιπροσωπείας να υπογράψει συμφωνία που προέβλεπε αυτονομία του Κοσόβου και ανάπτυξη στρατευμάτων του ΝΑΤΟ στην περιοχή για την επιβολή της συμφωνίας. Δύο ημέρες αργότερα, ο σερβικός στρατός εξαπέλυσε νέα επίθεση στο Κόσοβο και στις 24 Μαρτίου το ΝΑΤΟ απάντησε με αεροπορικές επιδρομές.
Βομβαρδισμοί και παράπλευρες απώλειες
Οι βομβαρδισμοί επικεντρώθηκαν αρχικά σε στρατιωτικές θέσεις των Σέρβων στο Κόσοβο και από τις 27 Μαρτίου και στο έδαφος της Σερβίας, σε στρατιωτικούς και πολιτικούς στόχους (κυβερνητικά κτίρια και υποδομές). Την ίδια μέρα το σερβικό αντιεροπορικό πυροβολικό κατέρριψε ένα αμερικανικό «αόρατο» αεροπλάνου τύπου F-117 στα σύνορα Κοσόβου-ΠΓΔΜ (νυν Βόρεια Μακεδονία).

Στις 3 Απριλίου πύραυλοι του ΝΑΤΟ έπληξαν για πρώτη φορά το Βελιγράδι και στις 23 Απριλίου βομβαρδίστηκε το κτίριο της σερβικής τηλεόρασης, με αποτέλεσμα 16 άτομα να σκοτωθούν και πολλά να τραυματιστούν. Το ΝΑΤΟ, που γιόρταζε τα πενηντάχρονά του σε πανηγυρική σύνοδο στις Βρυξέλλες, χαρακτήρισε το κτίριο στο Βελιγράδι «νόμιμο στόχο».
Στις 7 Μαΐου αμερικανικό αεροσκάφος βομβάρδισε την πρεσβεία της Κίνας στο Βελιγράδι, προκαλώντας την οργή του Πεκίνου, καθώς τρεις υπάλληλοι της πρεσβείας σκοτώθηκαν και 20 τραυματίστηκαν. Την επομένη οι ΗΠΑ αναγνώρισαν ότι η επίθεση έγινε σε λάθος στόχο και ο πρόεδρος Κλίντον αναγκάστηκε να ζητήσει συγγνώμη από το κινέζο ομόλογό του.
Οι βομβαρδισμοί και οι συνεχιζόμενες σερβικές επιθέσεις οδήγησαν εκατοντάδες χιλιάδες Αλβανούς του Κοσόβου, στη ΠΓΔΜ και το Μαυροβούνιο. Πολλοί από αυτούς τους πρόσφυγες μεταφέρθηκαν στις ΗΠΑ και σε άλλα κράτη του ΝΑΤΟ. Στις 14 Απριλίου το ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε τη βομβιστική επίθεση συμμαχικών αεροσκαφών εναντίον πομπής αλβανών προσφύγων, στο Κόσοβο, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τουλάχιστον 64 άτομα κι άλλα 20 να τραυματισθούν βαριά.
Η ειρηνευτική συμφωνία
Παράλληλα με τους βομβαρδισμούς συνεχίζονταν εντατικά οι διπλωματικές πρωτοβουλίες για την ειρηνική επίλυση της κρίσης, στις οποίες ενεπλάκησαν όλες οι μεγάλες δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Ε.Ε.) και ο ΟΗΕ. Πολλά σημαίνοντα πρόσωπα της τότε διεθνούς πολιτικές σκηνής παρέλασαν από το Βελιγράδι, αλλά ο Σέρβος ηγέτης παρέμεινε ανένδοτος σε οποιαδήποτε λύση που θα κατοχύρωνε την αυτονομία του Κοσόβου.
Τελικά λύγισε προ των εντεινόμενων βομβαρδισμών και των τεράστιων καταστροφών της χώρας του και δέχτηκε το σχέδιο της «Ομάδας των Οκτώ» (G8), που την αποτελούσαν οι 7 πιο βιομηχανοποιημένες χώρες του κόσμου (ΗΠΑ, Καναδάς, Ιαπωνία, Μεγάλη Βρετανία, Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία), η Ρωσία και η Ε.Ε.

Στις 10 Ιουνίου 1999, οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ σταμάτησαν, καθώς την προηγουμένη η Σερβία είχε υπογράψει στο Κουμάνοβο της ΠΓΔΜ την ειρηνευτική συμφωνία που προέβλεπε την απόσυρση των σερβικών δυνάμεων από το Κόσοβο και την αντικατάστασή τους από ειρηνευτικά στρατεύματα του ΝΑΤΟ.
Στις 12 Ιουνίου, οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ (KFOR) κινήθηκαν στο Κόσοβο από την ΠΓΔΜ. Την ίδια μέρα, ρωσικά στρατεύματα έφτασαν στην Πρίστινα, την πρωτεύουσα του Κοσόβου και ανάγκασαν το ΝΑΤΟ να συμφωνήσει σε κοινή κατοχή. Παρά την παρουσία ειρηνευτικών στρατευμάτων, οι Αλβανοί που επέστρεφαν στην πατρίδα τους επιτέθηκαν στη σερβική μειονότητα του Κοσόβου, αναγκάζοντάς την να καταφύγει στη Σερβία.
Στις 10 Ιουνίου 1999, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ με το ψήφισμα 1244 ανακήρυξε ως προτεκτοράτο το Κόσοβο υπό την προσωρινή διοίκηση του διεθνούς οργανισμού. Η αυτονομία του Κοσόβου αποκαταστάθηκε, αλλά η επαρχία παρέμεινε ντε γιούρε μέρος της Σερβίας. Στις 17 Φεβρουαρίου 2008, το Κόσοβο ανακήρυξε μονομερώς την ανεξαρτησία του από τη Σερβία. Μέχρι σήμερα το έχουν αναγνωρίσει 96 χώρες, όχι όμως και η Ελλάδα.
Το τέλος του Μιλόσεβιτς

Ο ισχυρός άνδρας της Σερβίας Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς έχασε τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2000 και παρέδωσε την εξουσία στον νικητή των εκλογών Βόισλαβ Κοστούνιτσα, έναν μετριοπαθή εθνικιστή που υποσχέθηκε να επανενσωματώσει τη Σερβία στην Ευρώπη και τον κόσμο ύστερα από μια δεκαετία απομόνωσης.
Ο Μιλόσεβιτς πέθανε σε φυλακή της Ολλανδίας στις 11 Μαρτίου 2006, κατά τη διάρκεια της δίκης του για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία. Λόγω του θανάτου του, το δικαστήριο δεν εξέδωσε απόφαση.
Όσιος Αρτέμων επίσκοπος Σελευκείας της Πισιδίας
Τὴν σάρκα ῥίψας, ὡς ἔλυτρον, Ἀρτέμων,
Οὐ γῆς ἔχων τι στέλλεται τὴν πρὸς πόλον.
Εἰκάδι ἀμφὶ τετάρτῃ ἐδέξατο Ἀρτέμον Ἐδέμ.
Ο Όσιος Αρτέμων έζησε στους αποστολικούς χρόνους, όταν για πρώτη φορά το Ευαγγέλιο του Χρίστου διαδιδόταν στις ειδωλολατρικές κοινωνίες.
Ο Απόστολος των Εθνών, Παύλος, πήγε στη Σελεύκεια της Πισιδίας, κήρυξε το λόγο του Θεού και είλκυσε εκλεκτές ψυχές, που αποτέλεσαν την πρώτη Εκκλησία της πόλης εκείνης. Μεταξύ των νεοφωτισθέντων έλαμπε περισσότερο ο Αρτέμων, που ο Παύλος τον ανέδειξε και επίσκοπο.
Στο διάστημα της επισκοπής του, δικαίωσε την προτίμηση και τις ελπίδες που στήριξε σ' αυτόν ο Παύλος. Καλλιέργησε τη διδασκαλία, φρόντισε για τους φτωχούς και της χήρες, ήταν παράδειγμα στους πιστούς με λόγια και έργα, πατέρας αυτών και βοηθός, καύχημα και παρηγοριά.
Πέθανε ειρηνικά και τον θρήνησε όλο το ποίμνιο του, σαν μια οικογένεια. Διότι έκανε πράξη, αυτό που είπε ο Απ. Παύλος: «Τύπος γίνου τῶν πιστῶν ἐν λόγῳ, ἐν ἀναστροφῇ, ἐν ἀγάπῃ, ἐν πνεύματι, ἐν πίστει, ἐν ἁγνείᾳ» (Α'πρόςΤιμόθεον,δ'12). Γίνε, δηλαδή, παράδειγμα των πιστών και στα λόγια σου και στη συμπεριφορά σου και στην αγάπη που θα δείχνεις και στην πνευματική ζωή πού θα ζεις και στην πίστη και στην καθαρότητα της ζωής.
Λειτουργικά κείμενα
Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος γ’. Θείας πίστεως.
Θεία Χάριτη ιερατεύσας, φύσιν άλογον, τω ρήματί σου, υπακούουσαν έσχηκας, Άγιε, και εναθλήσας Αρτέμων στερρότατα, διπλών στεφάνων θεόθεν ηξίωσαι, Πάτερ Όσιε, Χριστόν τον θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.
Οπτικοακουστικό Υλικό
Άγιος Παρθένιος ο Γ (ή Παρθενάκης) Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης
Tω Παρθενίω επλάκη διπλούν στέφος,
Ως ιερεί τε και αθλητή Kυρίου.
Ο νέος αυτός Ιερομάρτυρας, καταγόταν από τη Μυτιλήνη και ήταν γιος θεοσεβών γονέων. Ο Παρθένιος αφοσιώθηκε στις μελέτες και έγινε ένας από τους σοφούς του 17ου αιώνα. Χειροτονήθηκε ιερέας και αργότερα έγινε Αρχιερέας και ποιμένας της Χίου. Στα τέλη του 1656 έγινε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, σαν διάδοχος του Πατριάρχη Παρθενίου του Β'. Σαν Μητροπολίτης, αλλά και σαν Πατριάρχης αναδείχτηκε άνδρας ευλαβής, χρηστός, λόγιος και ζηλωτής των καλών πραγμάτων και της ευσέβειας. Σαν Πατριάρχης, ανέπτυξε ιδιαίτερα την Ελληνική παιδεία. Κάποια επιστολή του όμως, έπεσε στα χέρια της υψηλής Πύλης, που θεώρησε το περιεχόμενο της επαναστατικό. Έτσι ο τότε Σουλτάνος Ιμπραήμ ο Α', διέταξε τη θανάτωση του Πατριάρχη Παρθενίου. "Ετσι συνελήφθη και τον πίεζαν να δεχτεί τον ισλαμισμό για να σωθεί. Αλλά ο Παρθένιος έμεινε αμετακίνητος στην πίστη του. Τότε το Σάββατο του Λαζάρου, στις 24 Μαρτίου 1657, τον κρέμασαν στην Καγκελωτή πύλη Παρμάκ - Καπού. Με διαταγή του Μ. Βεζίρη Μεχμέτ Κιουπουλού το λείψανο, παρέμεινε κρεμασμένο για τρεις μέρες και κατόπιν το έριξαν στη θάλασσα. Αργότερα το παρέλαβαν οι χριστιανοί και το έθαψαν σ' ένα νησί "τη λεγομένη των Πριγκίπων". Μαρτύριο του Αγίου αυτού, συνέγραψε ο Συρίγου Μελέτιος.
Λειτουργικά κείμενα
Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος δ'. Ταχὺ προκατάλαβε.
Παρθένιον άπαντες τον Ιεράρχην Χριστού, γενναίως αθλήσαντα βασιλευούση ποτέ, υμνήσωμεν λέγοντες· Λέσβον την σην πατρίδα, αγιώτατε πάτερ, φύλαττε εν ειρήνη, ιεραίς σου πρεσβείαις, ως έχων παρρησίαν, μάρτυς πολύαθλε.
Οπτικοακουστικό Υλικό
Άγιος Αρτέμων Ιερομάρτυρας, πρεσβύτερος Λαοδικείας
Kόσμου μεταστάς και Θεώ προσεγγίσας,
Σός ειμι και σώσον με φησιν Aρτέμων.
Ο Άγιος Αρτέμων άκμασε κατά την περίοδο της βασιλείας του Διοκλητιανού (285 - 305 μ.Χ.) και ήταν πρεσβύτερος της Εκκλησίας της Λαοδίκειας στη Συρία. Βρισκόταν σε προχωρημένη ήδη ηλικία (όπως γνωρίζουμε είχε διατελέσει 16 χρόνια αναγνώστης, 28 διάκονος και 33 χρόνια ιερέας), όταν επίσκοπος της πόλης ήταν ο γηραιός άγιος Σισσίνιος. Πριν το μαρτύριο του ο Αρτέμων είχε εισέλθει με τον Σισσίνιο στον ειδωλολατρικό ναό τής Λαοδίκειας και κατέστρεψαν τα εκεί ευρισκόμενα είδωλα. Όταν μετά από κάποιο χρονικό διάστημα ήλθε στη Λαοδίκεια κάποιος Κόμης, που λεγόταν Πατρίκιος, και πληροφορήθηκε το τόλμημα των αγίων, όρμησε στο ναό που λειτουργούσαν, για να τους τιμωρήσει. Πατάχθηκε όμως αμέσως από θεϊκή οργή και ασθένησε.
Παρόλο δε που ζήτησε και έλαβε από τον Σισσίνιο τη θεραπεία του, παρέμεινε αμετανόητος και, αφού συνέλαβε τον Αρτέμονα, τον υπέβαλε σε φρικτά βασανιστήρια, για να τον αναγκάσει να θυσιάσει στους ψευδοθεούς. Τέλος, αφού απέτυχε ο Πατρίκιος τον σκοπό του, διέταξε και εξέκαυσαν λέβητα, που περιείχε πίσσα και ρητίνη, για να κάψει μέσα τον άγιο. Αλλά τότε, θεία δύναμη άρπαξε τον Κόμη και τον έριξε εκείνο μέσα στον λέβητα, όπου βρήκε οικτρό θάνατο. Στη συνέχεια, συμφώνως προς τα πλείστα γνωστά Συναξάρια του (Συναξάρι Κωνσταντινουπόλεως, Μηνολόγιο Βασιλείου, κ.α.), ο Άγιος Αρτέμων έκανε με την προσευχή του να αναβλύσει πηγή ύδατος στον τόπο που στεκόταν, όπου και βάπτισε αυτούς που πίστεψαν στον Χριστό με αφορμή τη θαυμαστή του διάσωση. Αφού δε ενήργησε πολλά θαύματα και μετέβη στη Μικρά Ασία, σε τόπο που λεγόταν Βαλβίνη, εκοιμήθη εκεί εν Κυρίω.
Συμφώνως όμως προς παλαιό κατά πλάτος Βίο του (ΒΗG³ 175), ο οποίος σώζεται σε χειρόγραφο που γράφηκε στην Κύπρο τον 11ο αιώνα μ.Χ. και διασώζει αρχαιότατες (πρωτοβυζαντινές) για τον Άγιο Αρτέμονα παραδόσεις, αφού μετέβη, όπως προαναφέρθηκε, στη Μικρά Ασία, χειροτονήθηκε εκεί επίσκοπος. Για να αποφύγει όμως την από τις θαυματουργίες του ανθρώπινη δόξα, πήγε στο ακρωτήριο Ανεμούριο. Εκεί δεν βρήκε πλοίο, αλλά φωτεινή νεφέλη και θεία δύναμη τον ανήρπασε και τον μετέφερε παραδόξως στο απέναντι του Ανεμουρίου ευρισκόμενο ακρωτήριο Κορμυακίτης (Κορμακίτης) της Κύπρου. Υπήρχε τότε στο νησί τοποθεσία με το όνομα Αυλών (κοντά στο σημερινό χωριό Αυλώνα της περιοχής Μόρφου), γεμάτος πνεύματα ακάθαρτα, όπου μετέβη επί σκοπού ο Αρτέμων, έδιωξε με την προσευχή του τους δαίμονες, και έκανε να αναβλύσει πηγή ύδατος προς αγιασμό ψυχών και σωμάτων. Μετά από λίγο καιρό ο άγιος αναπαύθηκε εν ειρήνη στον Αυλώνα, όπου και τάφηκε το σώμα του από τους μαθητές του, που είχαν στο μεταξύ έλθει από τη Λαοδίκεια και κατέγραψαν «τὰς περιόδους αὐτοῦ», κατά τον εν λόγω Βίο. Το πιο πάνω αγίασμά του έγινε κατόπιν Βαπτιστήριο, του οποίου το νερό ήταν ορατό μόνο μία φορά τον χρόνο, μετά τη θεία Λειτουργία του Μεγάλου Σαββάτου, οπότε γίνονταν οι βαπτίσεις των βρεφών, και τελούνταν μεγάλα θαύματα. Ο ναός τούτος του αγίου, συμφώνως πάντοτε προς τον ως άνω Βίο, κατέστη πανορθόδοξο προσκύνημα, ξακουστό μέχρι και την Κωνσταντινούπολη.
Οι παραδόσεις, που διασώζει ο θαυμαστός αυτός Βίος, ελάχιστα γνωστές μέχρι και πριν λίγα χρόνια, ένεκα της καταστροφής του ναού και προσκυνήματος του Αγίου, αλλά και των ποικίλων ιστορικών της νήσου περιπετειών, επαληθεύθηκαν προσφάτως, σε μεγάλο τουλάχιστον βαθμό, με τον συνδυασμό δύο σημαντικών τεκμηρίων, συμφώνως και προς σχετική επιστημονική ανακοίνωση: α) Τον εντοπισμό στον χώρο του αρχαίου Αυλώνος (κοντά στα σημερινά χωριά Αυλώνα και Ακάκι Μόρφου) καταλοίπων βασιλικής με μωσαϊκό δάπεδο και βάση Βαπτιστηρίου μικρών διαστάσεων, που χρονολογούνται στα τέλη του 4ου/αρχές του 5ου αιώνα μ.Χ. και, β) τη μοναδική, γνωστή σήμερα, αναφορά σε χειρόγραφο της εν Κύπρῳ Μονής Σταυροβουνίου (σπάραγμα κυπριακού Λειτουργικού Τυπικού των αρχών του 14ου αιώνα μ.Χ.), για τη μέχρι και τότε ύπαρξη του λειψάνου του αγίου Αρτέμονος «ἐν τῷ Αὐλῶνι τῆς Σολίας, ἤγουν τῆς Κύπρου», και τον εορτασμό του στη νήσο στις 13 Απριλίου• μαρτυρία, που επιτρέπει την πιθανότατη ταύτιση των σωζομένων ως άνω καταλοίπων παλαιοχριστιανικής βασιλικής προς τον αναφερόμενο στον Βίο του αγίου Αρτέμονος (BHG³ 175) ναό του στον Αυλώνα της Κύπρου. Αναμένονται βεβαίως τα πορίσματα μίας συστηματικής αρχαιολογικής ανασκαφής της βασιλικής, αλλά και του ευρύτερου χώρου, που έχει ήδη αρχίσει, η οποία θα διαλευκάνει πολύ περισσότερο τα πράγματα.
Τεμάχιο του ιερού λειψάνου του αγίου σώζεται σε παλαιά ξύλινη λειψανοθήκη σε σχήμα αρτοφορίου στην ιερά μονή Κύκκου (σήμερα στο Μουσείο τής μονής), στην οποία υπάρχουν λείψανα και άλλων Κυπρίων ή εν Κύπρῳ τιμωμένων αγίων. Ο Αρτέμων τιμήθηκε διαχρονικώς σε πλείστα μέρη του νησιού, λόγω των ανά τους αιώνες ποικίλων του θαυμάτων, όπως στα χωριά της Μεσαορίας Ορνίθι (όπου μεσαιωνικός του ναός, η αρχική φάση του οποίου ίσως βυζαντινής εποχής), Αφάντεια (νεότερος ναός του, όπου γινόταν μεγάλη θρησκευτική εμποροπανήγυρη μέχρι το 1974 μ.Χ.) και Άσκεια (Άσσια), αλλά και στα χωριά Αθιένου, Αγγαστίνα και Αναρίτα, όπου και προσκυνηματικές του εικόνες (τέλους 18ου - αρχές 19ου αιώνα μ.Χ).
Προεόρτια του Ευαγγελισμού της υπεραγίας Θεοτόκου
Παραμονή της μεγάλης εορτής του Ευαγγελισμού της Υπεραγίας Θεοτόκου.
Λειτουργικά κείμενα
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’.
Σήμερον τῆς παγκοσμίου χαρᾶς τά προοίμια, τήν πρoεόρτιον ᾆσαι προτρέπεται· ἰδού γάρ Γαβριήλ παραγίνεται, τῇ Παρθένῳ κομίζων τὸ Εὐαγγέλιον, καί πρὸς αὐτήν ἐκβοήσεται· Χαῖρε Κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετά σοῦ.
Κοντάκιον
Ἦχος δ’. Ἐπεφάνης σήμερον.
Ἐπελεύσει Πνεύματος τοῦ Παναγίου, τοῦ Πατρός τόν σύνθρονον, καί ὁμοούσιον φωνῇ, τοῦ Ἀρχαγγέλου συνέλαβες, Θεοκυῆτορ, Ἀδάμ ἡ ἀνάκλησις.
-
Εν αρχή ην ο πόνος, τούτες τις τρομερές μέρες του φετινού Αυγούστου. Ναι, ο πόνος. Γιατί πριν από κάθε ανάλυση, ακόμα και την εμβριθέστερη...
-
Τίτλοι αρχής (το παρακάτω βίντεο ανέβηκε από το κανάλι bellllllochannel στο Youtube) Μοιάζει...
-
Πηγή εικόνας: i-diadromi.gr Καλήν εσπέραν άρχοντες, αν είναι ορισμός σας, Χριστού τη Θεία γέννηση, να πω στ’ αρχοντικό σας. Χριστός γεννάται...



