Τετάρτη 6 Μαΐου 2026
Τέτοιες μέρες, πριν από ακριβώς 85 χρόνια
Τέτοιες μέρες, πριν από ακριβώς 85 χρόνια, οι Έλληνες άρχισαν να συνειδητοποιούν ότι θα βίωναν μία "μακρά νύχτα", υπό τη ναζιστική-γερμανική (και τη φασιστική-ιταλική, όπως και τη βουλγαρική, σε Μακεδονία-Θράκη) "μπότα", καθώς ξεκινούσε η πιο οδυνηρή περίοδος της σύγχρονης ιστορίας μας. Η "νύκτα" εκείνη, ήταν γραφτό να διαρκέσει 3,5 ολόκληρα χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων οι πρόγονοί μας υπέστησαν τα πάνδεινα, στη συντριπτική τους πλειοψηφία. Κάποιοι λύγισαν, πολλοί χάθηκαν, αρκετοί αντιστάθηκαν γενναία, αλλά και πολλοί (δυστυχώς) πρόδωσαν, από συνειδητή επιλογή ή από ανάγκη... Σημασία έχει εμείς, που αναπνέουμε ελεύθερα, να μην ξεχάσουμε... Γιατί, αν οι καιροί το επιτρέψουν, οι "μαύρες" μέρες της κατοχικής "νύχτας", αλλά και όσων, εξίσου φριχτών, ακολούθησαν την επόμενη πενταετία, μπορεί να επιστρέψουν. Εγρήγορση, σκέψη και επαγρύπνηση, αυτά είναι που απαιτούνται.
SOS ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ
Νοσοκομείο Σωτηρία πριν και μετά
Ο πόλεμος εθνοκάθαρσης συνεχίζεται στη Δυτική Όχθη!
Fast-track εξώσεις ενοικιαστών χωρίς «δικαιοσύνη» – Στο βάθος «μητρώο φερεγγυότητας»
Από την Πρωτομαγιά ισχύει το νέο πλαίσιο για τις «fast-track» εξώσεις ενοικιαστών/τριών. Δικηγόροι αναλαμβάνουν να παίξουν τον ρόλο του δικαστή, να ελέγξουν τα απαιτούμενα έγγραφα και να λάβουν αποφάσεις απόδοσης μισθίου ή εξώσεων, στον ελάχιστο χρόνο των είκοσι ημερών. Με τη νέα διαδικασία, ιδιωτικοποιείται ο θεσμός της Δικαιοσύνης, καθώς πριν οι αντίστοιχες εντολές έφεραν τα εχέγγυα της δικαστικής εξουσίας και τώρα είναι σα να τις αναλαμβάνει ο οποιοσδήποτε δικηγόρος με την προβλεπόμενη πληρωμή, τονίζει στο Τhe Press Project ο διδάκτωρ Νομικής Δημήτρης Σαραφιανός. «Οι ιδιοκτήτες θα έχουν υπερεξουσίες από εδώ και πέρα έναντι των ενοικιαστών» μας λέει ο Αλέξανδρος Ρωμανός Αγγελής, μέλος της Πρωτοβουλίας Ενάντια στους Πλειστηριασμούς, τονίζοντας ότι ο όρος «στρατηγικός κακοπληρωτής» δεν είναι παρά ένα επικοινωνιακό τέχνασμα. «Το 0,1% των ενοικιαστών δεν έχουν πληρώσει το νοίκι και αυτό είναι αξιοθαύμαστο δεδομένου του ύψους των ενοικίων» τονίζει ο Νίκος Βράντσης από την Ένωση Ενοικιαστών/τριών Θεσσαλονίκης, σχολιάζοντας αιχμηρά το νέο «Μητρώο Φερεγγυότητας» που προχωράει, μέσα από το οποίο θα κρινόμαστε από τον εκμισθωτή για μια σειρά από οφειλές που μπορεί να είχαμε στο παρελθόν. Τα εξώδικα έχουν αρχίσει να φτάνουν και το μόνο που έλειπε από τη στεγαστική κρίση της χώρας ήταν η ταχύτερη εκδίωξη από τα σπίτια.
της Ηλιάνας Ζερβού
Το νέο πλαίσιο «εξπρές» εξώσεων τέθηκε σε εφαρμογή από 1η Μάη με τα σχετικά δημοσιεύματα να παρουσιάζουν το θέμα κυρίως θετικά, πλαισιώνοντάς το αποκλειστικά υπό το πρίσμα των εκμισθωτών και των δικαστών. Άλλωστε ο Κυριάκος Μητσοτάκης το έχει δηλώσει: «Αυτό που είναι πρόβλημα για τον ενοικιαστή, είναι όφελος για τον ιδιοκτήτη» – και αντίστροφα. Δηλαδή, υπάρχουν αντικρουόμενα συμφέροντα. Το The Press Project ασχολήθηκε με την πλευρά των πιο ευάλωτων, των ενοικιαστών.
Οι αποφάσεις αναγκαστικής εκτέλεσης θα λαμβάνονται πλέον από δικηγόρους και όχι από δικαστές σε διάστημα 20 ημερών. Η ΠΟΜΙΔΑ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων) υποστηρίζει ότι με την καινούργια διαδικασία υπάρχει χρονικό πλαίσιο ενός εξαμήνου. Επίσης, δημοσιογραφικά μέσα αναφέρουν ότι ο ενοικιαστής έχει από το νόμο και χωρίς καμιά ενέργεια ή δαπάνη, τουλάχιστον 6 μήνες στη διάθεσή του για τη μετεγκατάστασή του.
Ωστόσο, δεν διευκρινίζουν από πότε αρχίζει να μετρά το εξάμηνο, καθώς σε αυτό το χρόνο συμπεριλαμβάνουν τους 3 μήνες που απαιτούνται από το εξώδικο που στέλνεται πριν τη λήξη του συμβολαίου (έως και ένα χρόνο), τον ένα μήνα που χρειάζεται για να βγει η έκδοση διαταγής απόδοσης ακινήτου και τους δύο μήνες που έχει ο ενοικιαστής στη διάθεσή του για να οργανώσει τη μετακόμισή του.
Προχωράει επίσης μία «Πλατφόρμα Φερεγγυότητας» που θα πληροφορείται από το σύστημα myProperty και την ΑΑΔΕ (Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων) και άρα ενδεχομένως να δίνει στοιχεία σχετικά με όλα τα χρέη του πιθανού ενοικιαστή και ως προς το Δημόσιο και τις τράπεζες και όχι μόνο από προηγούμενες ενοικιάσεις του, εγείροντας ζητήματα προσωπικών δεδομένων.
Οι δικηγόροι αναλαμβάνουν τον ρόλο των δικαστών
Ο δικηγόρος και διδάκτωρ Νομικής Δημήτρης Σαραφιανός μας περιγράφει ότι αυτό που αλλάζει είναι ότι οι δικηγόροι αναλαμβάνουν τον ρόλο των δικαστών. Διαταγές εξώσεων ή διαταγές πληρωμής έβγαιναν με βάση έγγραφα που προβλέπει ο νόμος και εξετάζονταν από δικαστές. Τώρα θα υπάρχει μία λίστα δικηγόρων μέσα από την οποία θα επιλέγεται ποιος θα αναλάβει την κάθε υπόθεση. Συγκεκριμένα, ο δικηγόρος του εκμισθωτή θα πηγαίνει στη γραμματεία του Πρωτοδικείου και εκεί θα του λένε «είναι σειρά του κυρίου τάδε δικηγόρου».
Αυτό που διαφοροποιείται είναι ότι δε θα βγάζει τη διαταγή έξωσης ο δικαστής αλλά ένας δικηγόρος και έπειτα θα πηγαίνει στο δικαστήριο μόνο για να μπει η σφραγίδα στην εντολή, στο όνομα του ελληνικού λαού. Ο κ. Σαραφιανός ξεκαθαρίζει ότι «δεν είναι αυτός ο ρόλος των δικηγόρων». Όπως τονίζει, με τον τρόπο αυτό οι δικηγόροι μετατρέπονται σε παράρτημα του δικαστικού μηχανισμού προκειμένου να επιταχυνθεί η διαδικασία.
Υπογραμμίζει ακόμα, ότι αλλάζει ο χαρακτήρας του δικηγορικού επαγγέλματος, από υπερασπιστικός κρατικοποιείται. Ακόμα, με τη νέα διαδικασία, ιδιωτικοποιείται ο θεσμός της Δικαιοσύνης, καθώς πριν οι αντίστοιχες αποφάσεις έφεραν τα εχέγγυα της δικαστικής εξουσίας και τώρα είναι σα να τις αναλαμβάνει ο οποιοσδήποτε, με την προβλεπόμενη χρηματική πληρωμή.
Το αφήγημα της κυβέρνησης εστιάζει στη σημασία επιτάχυνσης της διαδικασίας και παραβλέπει σκόπιμα ότι διακυβεύεται η εγκυρότητα αυτών των αποφάσεων. Η απόφαση για μία έξωση θα λαμβάνεται άμεσα, χωρίς να υπάρχει καν μία εποπτεία από τον θεσμό της Δικαιοσύνης, και η συζήτηση κινείται ανάλαφρα και ευχάριστα γύρω από την «αποσυμφόρηση» των δικαστών… από τέτοιες τετριμμένες διαδικασίες. Διαδικασίες που αφορούν το αν θα έχουμε σπίτι, υπογραμμίζουμε.
Εκμισθωτές με υπερεξουσίες
Γιατί «εξπρές» εξώσεις; «Σταματάει να μεσολαβεί το δικαστικό σύστημα προκειμένου να ολοκληρωθεί μια διαταγή πληρωμής ή μια έξωση ή μια διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης γενικά», τονίζει σε συζήτησή μας ο Αλέξανδρος Ρωμανός Αγγελής, μέλος της Ενωτικής Πρωτοβουλίας κατά των Πλειστηριασμών που παρενέβη εκ μέρους της συλλογικότητας στη σχετική συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στη Βουλή. Οι εξώσεις θα γίνονται fast-track, χωρίς καν την παρουσία δικαστή, αλλά μόνο με την υπογραφή δικηγόρου, χωρίς κανένα δημόσιο έλεγχο.
Όπως εξηγεί στο The Press Project ο Νίκος Βράντσης από την Ένωση Ενοικιαστών/τριών Θεσσαλονίκης, αυτό που γίνεται είναι μία «ιδιωτικοποίηση της διαδικασίας, δηλαδή την μεταφέρουν από το δικαστικό σύστημα σε ιδιώτη δικηγόρο». Ειδικότερα, ένας ιδιοκτήτης εκμισθωτής που εκμισθώνει την κατοικία του θα απευθύνεται μέσω του δικηγόρου του σε έναν ιδιώτη δικηγόρο, ο οποίος θα βγάζει την απόφαση έξωσης σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, εντός εικοσαήμερου. «Μία απόφαση η οποία εννοείται θα είναι επιβαρυντική για εμάς τους ενοικιαστές και θα μας λέει ότι “πρέπει να φύγετε από το σπίτι”» κρίνει ο κ. Βράντσης. «Οι δικηγόροι θα είναι ουσιαστικά οι τραμπούκοι για χάρη των ιδιοκτητών»., εκφράζει την ανησυχία του ο κ. Αγγελής.
Αυτό πότε γίνεται; Είτε όταν ο εκμισθωτής ισχυριστεί ότι δεν υπάρχει καταβολή ενοικίου, είτε όταν λήξει το συμβόλαιο. Το σχέδιο λέει ότι ο εκμισθωτής θα μπορεί να πάει στον ιδιώτη δικηγόρο τρεις μήνες αφότου έχει στείλει το εξώδικο στον ενοικιαστή και μετά από 20 μέρες ο δικηγόρος θα μπορεί να βγάλει την απόφαση έξωσης. «Μετά θα έχουμε δύο μήνες για να φύγουμε από το σπίτι και συνολικά αυτό το υπολογίζουν (οι νομοθέτες) στους έξι μήνες ως διαδικασία. Υποστηρίζουν ότι αυτό είναι ένα εύλογο χρονικό διάστημα ώστε εμείς να βρούμε ένα άλλο σπίτι» συνεχίζει εκφράζοντας την οργή του ο κ. Βράντσης.
«Ουσιαστικά είναι ένα δώρο στους εκμισθωτές για να γίνονται ευκολότερα και ταχύτερα οι εξώσεις των ενοικιαστών. Όσο ζούμε στο ενοίκιο, θα είναι ένα εκβιαστικό δίλημμα και ένα όπλο στη φαρέτρα των εκμισθωτών» επισημαίνει. «Οι ιδιοκτήτες θα έχουν υπερεξουσίες από εδώ και πέρα έναντι των ενοικιαστών. Αυτό είναι το δια ταύτα» συνοψίζει ο κ. Αγγελής.
Στη χώρα με τη μεγαλύτερη στεγαστική επιβάρυνση στην Ε.Ε.
Για να δοθούν όμως υπερεξουσίες στους ιδιοκτήτες χρειάζεται πρώτα να στοχοποιηθούν οι ενοικιαστές κάτω από τον ευφάνταστο και εξοργιστικό τίτλο του «στρατηγικού κακοπληρωτή». Εξοργιστικός γιατί ζούμε σε μία χώρα που ο νεοφιλελευθερισμός και η εμπορευματοποίηση της στέγης έχει οδηγήσει όλο και περισσότερους ανθρώπους στο νοίκι και έχει φτάσει τις τιμές των σπιτιών στα ύψη. Να θυμίσουμε ότι το ποσοστό ιδιοκατοίκησης στη χώρα μας, τις δεκαετίες του 1980 και 1990, ήταν πάνω από 80%. Αυτό το ποσοστό άρχισε να μειώνεται σταδιακά, φτάνοντας το 75% στις αρχές του 2000, και παρότι υπήρξε μια μικρή άνοδος στο 77% στο τέλος της ίδιας δεκαετίας, το 2023 είχε ήδη υποχωρήσει στο 69,6%. Δηλαδή, πλέον πάνω από 3 στους 10 Έλληνες ζουν σε ενοικιαζόμενα σπίτια. Η κατάσταση στην Αθήνα είναι ακόμα χειρότερη, καθώς το ποσοστό ιδιοκατοίκησης είναι χαμηλότερο από τον πανελλαδικό μέσο όρο, κυμαινόμενο γύρω στο 64%-65%.
Και αυτοί οι άνθρωποι δαπανούν τον μισό τους μισθό στο νοίκι! Σύμφωνα με τη Eurostat, το ποσοστό του πληθυσμού που δαπανά πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός του για έξοδα στέγασης (δείκτης επιβάρυνσης κόστους κατοικίας στην Ελλάδα) ανήλθε σε 28,9% το 2024, με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο να εκτιμάται στο 8,2%, κατατάσσοντας την Ελλάδα στην πρώτη θέση ως προς τη στεγαστική επιβάρυνση στην Ε.Ε. Στα μεγάλα αστικά κέντρα αυτό το ποσοστό εκτιμήθηκε στο 29,1%, ενώ στις αγροτικές περιοχές στο 27,7%. Το ποσοστό των ενοικιαστών που εμφανίζονται να καταβάλλουν άνω του 40% του εισοδήματός τους για στέγαση εκτιμάται στο 37,4%.
Το «μύθευμα του στρατηγικού κακοπληρωτή» – «Αξιοθαύμαστο ότι συνεχίζουμε να πληρώνουμε»
Και μετά, έρχεται η κυβέρνηση να λάβει πολιτικές «επίσπευσης» πάνω στο αφήγημα της απαλλαγής του «άτυχου εκμισθωτή» από τον «στρατηγικό κακοπληρωτή». Ο κ. Αγγελής ξεκαθαρίζει ότι πρόκειται για «επικοινωνιακό τέχνασμα» και διασαφηνίζει ότι «αν σκεφτούμε τον ιδεατό “στρατηγικό κακοπληρωτή” όπως τον εννοούν, θα είναι ένα άτομο το οποίο μπαίνει σε ένα σπίτι, το νοικιάζει, δίνει την εγγύηση, δίνει ένα ενοίκιο μπροστά και μετά σταματάει να πληρώνει». «Βέβαια, θα πρέπει πρώτα να μας δείξουν πόσοι είναι οι “στρατηγικοί κακοπληρωτές”, δηλαδή αυτοί που από άποψη θέλουν να μένουν σε ένα σπίτι και έχουν σκοπό να μην το πληρώσουν» σχολιάζει ακόμα.
Για «μύθευμα» κάνει λόγο ο κ. Βράντσης. «Είναι το δικό τους μύθευμα και βάζουν μέσα σε αυτή την ομπρέλα όλους/ες τους/τις ενοικιαστές/τριες» συνεχίζει και εξηγεί «γιατί το πραγματικό κίνητρο είναι ότι θέλουν να μπορούν να βγάζουν πολύ εύκολα τον κόσμο έξω από τα σπίτια για να έχουν την ευελιξία να ανεβάζουν τα ενοίκια και να ακολουθούν τις τάσεις στην κτηματομεσιτική αγορά».
Όπως περιγράφει σαρκαστικά, οι εκμισθωτές βλέπουν γύρω στις περιοχή τους πως οι υπόλοιποι ιδιώτες έχουν ανεβάσει το νοίκι για παράδειγμα στα 1000 ευρώ και σκέφτονται «εμένα με αυτό το συμβόλαιο που έχω τώρα ο ενοικιαστής μου πληρώνει μόνο 600 με μισθό 800 ευρώ. Ας του ζητήσω 1000 ευρώ να βρει κι άλλα 200 εκτός από τον μισθό». «Να μεταβιβάζεται κατευθείαν ο μισθός μας στους εκμισθωτές αν είναι να συνεχίσουμε έτσι και να μας δίνουν και κανένα ψίχουλο να μπορούμε να τρώμε» σχολιάζει με έναν γόνιμο ταξικό θυμό.
«Έχει επικρατήσει εντελώς το αφήγημα και της κυβέρνησης και της ΠΟΜΙΔΑ» διαπιστώνει ακόμα με κάποια πικρία. «Οι πιο χυδαίοι υποστηρίζουν πως είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό μέτρο και επικαλούνται ένα μύθευμα που έχουν βγάλει από το μυαλό τους ότι όλοι οι ενοικιαστές είμαστε “ζημιάρηδες” και καταστρέφουμε τα σπίτια τους, ή δεν πληρώνουμε, πράγμα που δεν αποδεικνύεται και από στατιστικά δεδομένα της ΑΑΔΕ. Το 0,1% των ενοικιαστών δεν έχουν πληρώσει το νοίκι και αυτό είναι αξιοθαύμαστο δεδομένου του ύψους των ενοικίων που ζητάνε» ειρωνεύεται ελαφρώς αστειευόμενος και συμπληρώνει: «Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, το ότι συνεχίζουμε να πληρώνουμε είναι το αξιοθαύμαστο.»
Εύστοχα, ο κ. Αγγελής τονίζει ότι «οι πραγματικοί στρατηγικοί κακοπληρωτές είναι αυτοί οι οποίοι χρωστούν εκατομμύρια στο Δημόσιο. Η Νέα Δημοκρατία χρωστάει 590 εκατομμύρια ευρώ. Το ΠΑΣΟΚ χρωστάει 580 εκατομμύρια. Δεν ξέρω αν εσύ ή εγώ θα μπορούσαμε να χρωστάμε ένα τέτοιο τερατώδες ποσό και να θεωρούμαστε “φερέγγυοι” για να το ρυθμίσουμε. Εμείς θα είμασταν ο ορισμός του “στρατηγικού κακοπληρωτή”».
«Τειρεσίας των ενοικιαστών» το νέο «Μητρώο Φερεγγυότητας»
Επενδύουν μάλιστα τόσο πολύ σε αυτόν τον προσδιορισμό που σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η πολιτεία προχωρά στη δημιουργία του Μητρώου Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, μιας ψηφιακής βάσης δεδομένων που θα αντλεί πληροφορίες από το σύστημα myPROPERTY και την ΑΑΔΕ.
«Ένα σύστημα καταγραφής της φερεγγυότητας, το οποίο δεν αφορά μόνο τους ενοικιαστές, αφορά και τους ιδιοκατοίκους και τον κόσμο, ο οποίος μπορεί να βαρύνεται με δάνειο ή να έχει καθυστερήσει την πληρωμή κάποιων λογαριασμών στους ΟΤΑ (Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης) ή σε εταιρείες ηλεκτρικού ρεύματος κτλ.» εξηγεί ο κ. Βράντσης. Δημιουργούνται εύλογες ανησυχίες επίσης σχετικά με τα στοιχεία που θα καταγράφονται στο «Μητρώο Φρεγγυότητας», καθώς αν λαμβάνει πληροφορίες από την ΑΑΔΕ ο εκμισθωτής θα μπορεί να δει όλα τα χρέη του πολίτη και προς το Δημόσιο και προς τις τράπεζες και όχι μόνο χρέη από ενοίκια.
Για «Τειρεσία των ενοικιαστών» μιλάει χαρακτηριστικά ο κ. Αγγελής. «Θα είναι σα να έχεις bullet points. Σαν αξιολόγηση θα μοιάζει και λίγο με black mirror επεισόδιο, όπου θα σου λένε “α, αυτός είναι φερέγγυος, μπορούμε να του νοικιάσουμε”». Δηλαδή, αν έχουμε διανύσει, για παράδειγμα, μία περίοδο που δεν είχαμε τη δυνατότητα να πληρώσουμε το νοίκι μας, θα θεωρούμαστε εφ’ όρου ζωής «αφερέγγυοι/ες ενοικιαστές/τριες». Πρόκειται, επίσης και βεβαίως, για βασικό αίτημα της ΠΟΜΙΔΑ.
Ο κ. Βράντσης διασαφηνίζει ότι στην ΠΟΜΙΔΑ «δεν είναι ιδιοκτήτες, είναι εκμισθωτές» και σχολιάζει ενοχλημένος ότι η Ομοσπονδία «δεν είδαμε να βγάζει ποτέ μια ανακοίνωση για τους ανθρώπους που έχουν χρέη, που πληρώνουν στους servicers, που έχουν επιβαρυνθεί τόσο πολύ. Δεν είναι για τους ιδιοκατοίκους, είναι για τους εκμισθωτές». Οι άνθρωποι που εκμισθώνουν και έχουν παθητικά εισοδήματα είναι το 15% του πληθυσμού. Μάλιστα, φαίνεται ότι τα τελευταία χρόνια σκαρφαλώνουν εισοδηματικά στο υψηλότερο τεταρτημόριο του πληθυσμού. Από την άλλη, στον Δήμο Θεσσαλονίκης, οι άνθρωποι που ζουν στο ενοίκιο είναι το 40% του πληθυσμού, και «έχουμε δει τον μισθό μας και τη δύναμή μας να μειώνεται» αναφέρει με αγωνία ο κ. Βράντσης.
Επομένως, η κυβέρνηση πολύ σκόπιμα απευθύνεται στο ισχυρό οργανωμένο κομμάτι, στον σταθερό της συνομιλητή και νομοθετεί κάνοντας του τα χατίρια.
Το «Μητρώο Φερεγγυότητας» είναι ενδεικτικό του βαθμού εμπορευματοποίησης που έχει επέλθει το αγαθό της στέγης. «Η δυνατότητα σου να πληρώνεις ένα άλφα ή βήτα ενοίκιο έχει γίνει τροχοπέδη στη ζωή σου και αυτός είναι ακριβώς ο λόγος που λέμε ότι έχει εμπορευματοποιηθεί η στέγη» σημειώνει ο κ. Αγγελής. «Οι ενοικιαστές αυξάνονται, οι ιδιοκτήτες που μένουν στα σπίτια τους μειώνονται» λέει ο κ. Αγγελής και προσθέτει: «Ουσιαστικά αυτό σε ένα βάθος χρόνου ευνοεί όσους αρπάζουν σπίτια μέσω πλειστηριασμών που είναι μεγάλες εταιρίες και επενδυτικά γραφεία».
15 μέρες για να ακουστεί η φωνή του ενοικιαστή
Ο κ. Βράντσης μας ενημερώνει ότι στην Ένωση Ενοικιαστών/τριών Θεσσαλονίκης λαμβάνουν ήδη καταγγελίες για εξώδικα που αποστέλνονται σε ενοικιαστές/τριες, οι οποίοι μπορεί να ανήκουν ακόμα και σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες: «Στέλνουν εξώδικα από τώρα γιατί την έχουν ψυλλιαστεί. Πολλά από τα δικά μας μέλη έχουν λάβει εξώδικα για να φύγουν το επόμενο διάστημα, έχουν παιδιά, έχουν προβλήματα υγείας». Ακόμα, μας πληροφορεί ότι υπάρχει περίπτωση συμπολίτη μας που έχει λάβει εξώδικο ένα χρόνο πριν τη λήξη του συμβολαίου. «Επομένως το τρίμηνο το ξεχνάμε. Δεν υπάρχει τρίμηνο. Με το που λήξει η σύμβαση σε 20 μέρες βγαίνει η απόφαση» επισημαίνει.
Ρωτάμε τον κ. Βράντση «πότε ακούγεται η φωνή του ενοικιαστή σε όλη αυτή τη διαδικασία;». «Αφού ληφθεί η απόφαση έξωσης, έχουμε 15 μέρες για να θέσουμε το δικό μας επιχείρημα στο τραπέζι. Αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να το κάνουμε αν και το τοπίο εξακολουθεί να είναι θολό» μας απαντά. Δηλαδή, θεωρητικά αν υπάρχει εύλογη αιτία, μπορεί να γίνει διακοπή της απόφασης απόδοσης μισθίου, αλλά δεν προσδιορίζεται τι συγκροτεί εύλογη αιτία. Οι άνθρωποι που καλούνται να αφήσουν το σπίτι τους από τη μια στιγμή στην άλλη, έχουν διαλέξει έναν χώρο που να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες ανάγκες τους, στον χαρακτήρα του νοικοκυριού τους και των προσωπικών τους ζητημάτων.
«Πως θα κρίνει ο δικηγόρος την “εύλογη αιτία” για να κρατήσουν το σπίτι τους, δεδομένου αυτού του θολού τοπίου;» διερωτάται.
Η πλειοψηφία του κόσμου δεν θα αποκτήσει δικό της σπίτι
«Για αυτό είναι σημαντικό ο κόσμος που βρίσκεται στο ενοίκιο να αρχίσει να οργανώνεται στα σωματεία, ώστε και η δική μας φωνή να μην μπορεί να αποσιωπηθεί όπως γίνεται τώρα και να δυναμώνουμε πραγματικά. Τώρα, δυναμώνουμε με ρυθμούς δυσανάλογους σε σχέση με το ζήτημα και το πόσο σημαντικό και σοβαρό είναι το πρόβλημα» διαπιστώνει ο κ. Βράντσης με μια μετριοπαθή αισιοδοξία.
Εξηγεί ότι ποτέ δεν υπήρχε οργάνωση γύρω από το ζήτημα της στέγασης στη χώρα μας και είναι κάτι πρωτόγνωρο το ζήτημα του ενοικίου, καθώς πάντα θεωρείται περιθωριακό και μεταβατικό κομμάτι στη ζωή ενός ανθρώπου προς την πορεία του προς την ιδιοκατοίκηση, πράγμα που δυστυχώς έχει ανατραπεί.
«Δεν υπάρχει περίπτωση η πλειοψηφία του κόσμου να αποκτήσουμε δικό μας σπίτι» λέει βλέποντας την κατάσταση ρεαλιστικά. Στο ενοίκιο θα είμαστε λοιπόν και γι’ αυτό αξίζει να παλέψουμε κατά του νέου πλαισίου για τις εξώσεις.
Οσία Σοφία η εν Κλεισούρα ασκήσασα
Χάριτι σοφισθεῖσα, Σοφία θείᾳ,
Σοφῶς ἤσκησας ἄρτι, ἐν τῇ Κλεισούρᾳ.
Η Οσία Σοφία Χοτοκουρίδου, το γένος Αμανατίου Σαουλίδου, γεννήθηκε το 1883 μ.Χ. στο χωριό Σαρή-ποπά (ή Σαρή-παπά) της επαρχίας Αρδάσης Τριπόλεως, Νόμου Τραπεζούντας του Πόντου. Το 1907 μ.Χ. παντρεύεται με τον Ιορδάνη Χοτοκουρίδη στο χωριό Το(γ)ρούλ της επαρχίας Αρδάσης και μετά από τρία χρόνια, το 1910 μ.Χ., απέκτησε ένα παιδί. Έπειτα από δύο χρόνια, χάνει το παιδί της το οποίο βρίσκει τραγικό θάνατο, αφού φαγώθηκε από χοίρους, ενώ δυο χρόνια μετά, το 1914 μ.Χ. χάνει και τον άντρα της τον οποίο τον πήραν οι Τούρκοι στα τάγματα εργασίας, όπου και μάλλον απεβίωσε.
Η νεαρή χήρα κατέφυγε στα βουνά, όπου ζούσε ασκητικά, με μεγάλη νηστεία. Εκεί της εμφανίστηκε ο Άγιος Γεώργιος και την προειδοποίησε για επικείμενη επιδρομή των Τσετών. Η Σοφία ενημέρωσε τους συγχωριανούς της, που κρύφτηκαν και απέφυγαν τον κίνδυνο.
Στην ανταλλαγή των πληθυσμών το καράβι που μετέφερε τους συγχωριανούς της Σοφίας στην Ελλάδα κινδύνεψε να καταποντιστεί. Αυτή έβλεπε τα κύματα γεμάτα από Αγγέλους και την Παναγία. Ζήτησε απ᾿ αυτήν να πνιγεί η ίδια και να σωθούν οι συγχωριανοί της. Η Παναγία τους έσωσε όλους. Ο καπετάνιος δεν το πίστευε πώς σώθηκαν κι έλεγε: «Κάποιον άγιο έχουμε» και οι χωριανοί του απάντησαν: «Τη Σοφία».
Το 1927 μ.Χ. με παρότρυνση της Παναγίας πηγαίνει στο μοναστήρι της στην Κλεισούρα της Καστοριάς, στην Ιερά Μονή του Γενεθλίου της Υπεραγίας Θεοτόκου, όπου έζησε ασκητικά για μισό περίπου αιώνα. Εκεί βρήκε έναν ενάρετο ιερομόναχο, τον π. Γρηγόριο, που είχε έλθει από το Άγιο Όρος, ο οποίος την κατάρτισε στη μοναχική ζωή. Έζησε ασκητικά ως λαϊκή, φορώντας τα μαύρα της χηρείας και της ασκήσεως, καθισμένη πάνω στο τζάκι και αλείφοντας το πρόσωπό της με στάχτη, για να μη φαίνεται η ομορφιά του.
Τα περισσότερα χρόνια τα πέρασε μόνη της, με μόνο τον Θεό, μια και το μοναστήρι έμεινε χωρίς μοναχούς. Υπέμεινε τους δριμείς χειμώνες, με τη θερμοκρασία να πέφτει στους -15 βαθμούς, και την πολλή υγρασία του τόπου. Όταν της έλεγαν ν’ ανάψει φωτιά, φώναζε ένα μακρόσυρτο «Όχι!», που ακόμα ηχεί στα αυτιά όσων την άκουσαν. Κυκλοφορούσε ξυπόλητη, ενώ τα ρούχα της ήταν πάντα κουρελιασμένα και ανεπαρκή για τις συνθήκες της περιοχής. Της έδιναν καινούργια. Δεν τα φορούσε, αλλά τα πρόσφερε σε όσους είχαν ανάγκη. Κοιμόταν και σ’ έναν άλλο χώρο, πάνω σε άχυρα, αλλά από κάτω είχε βάλει σουβλερές πέτρες. Δεν λουζόταν ποτέ ούτε χτενιζόταν, και τα μαλλιά της είχαν σκληρύνει πολύ. Όταν κάποτε χρειάστηκε να τα σηκώσει από τα μάτια της, για να βλέπει καλύτερα, αναγκάστηκε να τα κόψει με το ψαλίδι που κούρευαν τα πρόβατα. Παρ’ όλα αυτά όμως, το κεφάλι της ευωδίαζε.
Το φαγητό της ήταν λιτότατο, συνήθως με ό, τι έβρισκε στην περιοχή: μανιτάρια, μούσκλια, αγριόχορτα, φτέρη, φύλλα των δέντρων, ή με λίγη ντομάτα τουρσί, μουχλιασμένη. Τα σαββατοκύριακα έβαζε και μια κουταλιά λάδι στο πιάτο της. Άλλες φορές άνοιγε καμιά κονσέρβα ψάρι και το έτρωγε όταν είχε πιάσει ένα δάχτυλο μούχλα. Έτρωγε και σε παλιά σκουριασμένα ορειχάλκινα σκεύη, αλλά δεν πάθαινε τίποτα. Νήστευε και με το παλαιό και με το νέο ημερολόγιο, για να μη σκανδαλίζει κανέναν και όταν κάποιοι διαμαρτύρονταν για τις «υπερβολές» της, τους απαντούσε: «Παιδεύω το σαρκίο μου».
Κι όμως, αυτή η αυστηρή με τον εαυτό της ασκήτρια ήταν πολύ γλυκιά και επιεικής με τους άλλους. Δεν κρατούσε δραχμή από τα χρήματα που της έδιναν, αλλά τα έκρυβε για να τα δώσει στους αναγκεμένους όταν θα ερχόταν η ώρα. Τα τότε κοριτσάκια, σημερινές γερόντισσες της Κλεισούρας, που μιλούσαν ελληνικά και βλάχικα, αγαπούσαν τη συντροφιά της, έστω κι αν δεν καταλάβαιναν τα ποντιακά της. Νουθετούσε τις άγαμες κοπέλες που τύχαινε να παραστρατήσουν, φρόντιζε να παντρευτούν, τις προίκιζε από τα χρήματα που της έδιναν και ανέθετε στην Παναγία την προστασία τους. «Η Παναΐα κι θα χαντ᾿ σας» (δεν θα σας χάσει η Παναγία), τους έλεγε.
Ποτέ δεν πλήγωσε ή στενοχώρησε κανένα. Αν καταλάβαινε ότι κάποιος είχε προβλήματα μέσα του, περνούσε από δίπλα του, του έλεγε ένα δυο λόγια, χωρίς να την αντιληφθούν οι άλλοι, απομακρυνόταν, κι εκείνος την ακολουθούσε. Τον παρηγορούσε, τον συμβούλευε, τον ενίσχυε με τη χάρη του Θεού, κι αυτός έφευγε άλλος άνθρωπος. Έλεγε πολλές φορές: «Αυτοί ήρθαν μαύροι στην Παναγία και φεύγουν άσπροι». Γνώριζε πολλά σκάνδαλα από ιερείς, μοναχούς, λαϊκούς... Δεν κατηγορούσε ποτέ κανέναν, αλλά έλεγε: «Να σκεπάζετε, να σας σκεπάζει ο Θεός».
Αγαπούσε και τα ζώα. Είχε μια αρκούδα, που ζούσε στο δάσος και την έλεγε «ρούσα». Ερχόταν κι έπαιρνε τροφή από τα χέρια της, της έγλειφε τα χέρια και τα πόδια από ευγνωμοσύνη κι επέστρεφε στο δάσος. Έβαζε ψίχουλα στα περβάζια των παραθύρων για τα πουλάκια, κι αυτά, όταν η αγία προσευχόταν, φτερούγιζαν γύρω της και κελαηδούσαν. Σαν να ζούσε στον Παράδεισο, πριν από την πτώση.
Είχε κοινωνία με την Παναγία και τους Αγίους. Το 1967 μ.Χ., αρρώστησε βαριά, από σκωληκοειδίτιδα ή κήλη, ώστε να διπλωθεί στα δύο από τον πόνο. Δεν δέχτηκε γιατρό αλλά έλεγε: «Θα ‘ρθει η Παναγία να με πάρει από τον πόνο». Έβαζε στουπιά η φυτίλια από τις κανδήλες, ώσπου σάπισε η πληγή κι έβγαζε κακοσμία. Τότε της εμφανίστηκε η Παναγία με τον αρχάγγελο Γαβριήλ και τον Άγιο Γεώργιο. Της είπε ο αρχάγγελος: «Θα σε κόψουμε τώρα». Αυτή απάντησε: «Είμαι αμαρτωλή, να εξομολογηθώ, να κοινωνήσω, και να με κόψεις». Μια «εγχείρηση θα σου κάνουμε», της απαντά. Έγινε η επέμβαση, η Σοφία έγινε καλά και συχνά σήκωνε χωρίς ντροπή την μπλούζα ή το φόρεμά της, για να δείξει στον κόσμο την τομή που έκλεισε μόνη της.
Η Οσία Σοφία, η «ἀσκήτισσα τῆς Παναγιᾶς» όπως αποκαλείται, εκοιμήθη εν Κυρίω στις 6 Μαΐου 1974 μ.Χ. Στις 7 Ιουλίου 1981 μ.Χ. γίνεται η πρώτη ανακομιδή των λειψάνων της, τα οποία ευωδιάζουν. Στις 27 Μαΐου 1998 μ.Χ. γίνεται η δεύερη ανακομιδή των λειψάνων της τα οποία μεταφέρονται στο μοναστήρι από το Σεβ. Μητροπολίτη Καστορίας κ.κ. Σεραφείμ.
Η Μεγάλη Εκκλησία την ενέταξε το 2011 μ.Χ. στις αγιολογικές δέλτους της και την 1η Ιουλίου 2012 μ.Χ., έγινε η επίσημη ανακήρυξή της από τον Οικουμενικό Πατριάρχη στην Καστοριά.
Τόσο την Ακολουθία του Εσπερινού και του Όρθρου όσο και τον Παρακλητικό κανόνα και τα Εγκώμια προς την Οσία, έγραψε ο Μέγας Υμνογράφος της των Αλεξανδρέων Εκκλησίας, χαρισματούχος Δρ Χαράλαμπος Μπούσιας.
Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ
Η Μονή του Γεννεθλίου της Θεοτόκου όπου ασκήτευσε η Γερόντισσα Σοφία, βρίσκεται σε υψόμετρο 970 μέτρα στα όρια των νομών Καστοριάς και Φλώρινας και απέχει 35 χιλ. από την Καστοριά, 70 χιλ. από την Φλώρινα και 22 χιλ. από την Πτολεμαΐδα. Ιδρύθηκε περίπου στα 1314 μ.Χ. από τον Κλεισουριώτη ιερομόναχο Νεόφυτο και ανακαινίστηκε το 1813 μ.Χ. από τον Κλεισουριώτη ιερομόναχο της Μονής Ιβήρων του Αγίου Όρους Ησαΐα Πίστα μετά από όραμα της Παναγίας.
Είναι ρυθμού τρίκλιτης ξυλοστέγης τρουλαίας βασιλικής με νάρθηκα και περιβάλλεται από ένα τεράστιο ορθογώνιο φρουριακό συγκρότημα, εντός του οποίου είναι κτισμένο το καθολικό. Κοσμείται με αξιόλογες τοιχογραφίες, έργα των Χιοναδιτών αγιογράφων Γεωργίου και Γεωργίου. Το ξυλόγλυπτο τέμπλο χρυσώθηκε το 1772 μ.Χ. από τον Κωνσταντίνο Κτίπα από το Λινοτόπι.
Κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα η Μονή φιλοξένησε και περιέθαλψε πολλούς Μακεδονομάχους με πρώτο τον Παύλο Μελά, αλλά και κατά τη διάρκεια της Κατοχής υπήρξε κρησφύγετο όλων ταλαιπωρημένων από τους Γερμανούς κατοίκων της περιοχής. Όταν το 1903 μ.Χ. οι Τούρκοι έκαψαν το γειτονικό χωριό Βαρικό πολλοί κάτοικοί του βρήκαν καταφύγιο στο μοναστήρι. Από το 1993 μ.Χ. λειτουργεί ως γυναικεία κοινοβιακή Μονή με ηγουμένη τη γερόντισσα Ανυσία, που μαζί με την υπόλοιπη μοναστική αδελφότητα προσπαθούν να «αναστήσουν» το σημαντικό αυτό λατρευτικό κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας.
Στα χρόνια που στη Μονή δεν υπήρχε μοναστική αδελφότητα και οργανωμένη κοινοβιακή ζωή, ασκήτευσε η γερόντισσα Σοφία που καταγόταν από τον Πόντο. Ήρθε νέα και δούλευε πολύ ως τα βαθιά γεράματά της και την αγαπούσανε όλο το χωριό.
Λειτουργικά κείμενα
Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος γ΄. Τὴν ὡραιότητα.
Σοφίας γέγονας, μῆτερ ἀοίδημε, Σοφία, σέμνωμα, τῆς Θεομήτορος, ἐν τὴ Μονὴ ἀσκητικῶς τὸν βίον σου διελθοῦσα,ὅθεν καὶ ἀπείληφας τῶν καμάτων σου ἔπαινον, κατατραυματίσασσα τῶν δαιμόνων τὰς φάλαγγας, καὶ πρέσβειρα Χριστῷ παρεστώσα, μὴ ἐπιλάθου τῶν πόθω τιμώντων σέ.
Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. α΄. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Προσευχῇ χαμευνίᾳ πολλαῖς στερήσεσι, κακοπαθείαις νηστείαις, καὶ ἀγρυπνίαις Χριστῷ, εὐηρέστησας Σοφία παναοίδιμε, σὲ τῷ σοφίας ἀληθοῦς, ἀναδείξαντι φανόν, καὶ λύχνον λαμπρῶν χαρίτων, ὅθεν ὡς πρέσβειραν θείαν, Κλεισούρας σέμνωμα τιμῶμέν σε.
Κοντάκιον
Ἦχος πλ. δ΄. Τῇ Ὑπερμάχῳ.
Τὴν ὑπὲρ φύσιν, ἐν Κλεισούρᾳ ἐνασκήσασαν, καὶ ὑπομείνασαν, τὸ ψῦχος ὥσπερ ἄσαρκος, παρ’ ἑστίαν καθημένην Μονῆς αὐλείῳ, βιοτῆς αὐτῆς τὰς νύκτας καὶ σχολάζουσαν, προσευχῇ Σοφίαν θείαν εὐφημήσωμεν, πόθω κράζοντες· Χαίροις πάνυ Ἀσκήτρια.
Μεγαλυνάριον
Χαίροις τῆς Ἀρδάσσης σεπτὸς βλαστός, χαίροις Πόντου κρίνον, μυροβόλον καὶ εὐανθές, χαίροις τῆς Κλεισούρας, κιννάμωμον Σοφία, ἡ ἀκραιφνεῖ ἀσκήσει, κόσμον ἡδύνασα.
Έτερον Μεγαλυνάριον
Σοφισθεῖσα, μῆτερ, πνευματικῶς, ὅλον σου τὸν βίον ἐν τελεία ὑπομονὴ διῆλθες, Σοφία, καὶ νὴν τού σου Νυμφίου τὸ κάλλος ἐποπτεύεις ἐν ταῖς παστάσιν αὐτοῦ.
Ὁ Οἶκος
Ἄγγελοι καθορῶντες, σῇ ἀμέμπτῳ ἀσκήσει, ἐξέστησαν Σοφία θεόφρον, καὶ πιστῶν Μακεδόνων χοροί, σὺν Ποντίων δήμοις Μῆτερ θαυμάζοντες, ταπείνωσιν καὶ νῆψίν σου, ἐκραύγασαν ἐν κατανύξει·
Χαῖρε, διδάσκαλος μετανοίας·
χαῖρε, ὁ πρόβολος ἐγκρατείας.
Χαῖρε, τῆς Μονῆς Κλεισούρας ἡ ἔνοικος·
χαῖρε, παμφαὴς λαμπηδών, θείας χάριτος.
Χαῖρε, φάρος τῆς ἁπλότητος, καὶ ἀμέμπτου ἀγωγῆς·
χαῖρε, λύχνος ταπεινώσεως, καὶ εὐχῆς καρδιακῆς.
Χαῖρε, Θεοῦ σοφίας χρυσοστόλιστον σκεῦον·
χαῖρε, τῆς συμπαθείας τῆς Αὐτοῦ θεῖος τύπος.
Χαῖρε, κρηπὶς σαρκὸς κατατήξεως·
χαῖρε, πυξὶς Χριστοῦ ἀγαπήσεως.
Χαῖρε, ἐν γῇ ἡ οὐκ ἔχουσα κλίνην·
χαῖρε, πηγή, ἡ ἐκχέουσα χάριν.
Χαίροις, πάνυ Ἀσκήτρια.
Κάθισμα
Ἦχος γ΄. Θείας πίστεως.
Τὴν διδάσκαλον, τῆς μετανοίας, καὶ κοσμήτορα, χριστοηθείας, ἀφανῶς τὴν ἐν Κλεισούρᾳ ἀσκήσασαν, καὶ δαψιλῶς προσελκύσασαν Πνεύματος, τοῦ θείου χάριν εὐτάκτως ὑμνήσωμεν, πόθω κράζοντες· Σοφία θεομακάριστε, Χριστὸν ὑπὲρ ἡμῶν δυσώπει πάντοτε.
Αποφθέγματα
Ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ κάνει σοφὸ τὸν ἄνθρωπο. Ποιὸς εἶναι ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ; Ὄχι νὰ φοβᾶσαι τὸ Θεό, ἀλλὰ νὰ φοβᾶσαι νὰ μὴ στενοχωρήσεις τὸν ἄλλο, νὰ μὴν τὸν βλάψεις, νὰ μὴν τὸν ἀδικήσεις, νὰ μὴν τὸν κατηγορήσεις. Αὐτὴ εἶναι ἡ σοφία. Ὕστερα τὰ ἄλλα, γιὰ νὰ ζήσεις, σὲ φωτίζει ὁ Θεὸς τί νὰ κάνεις.
Οπτικοακουστικό Υλικό
Σχετικά κείμενα
-
Εν αρχή ην ο πόνος, τούτες τις τρομερές μέρες του φετινού Αυγούστου. Ναι, ο πόνος. Γιατί πριν από κάθε ανάλυση, ακόμα και την εμβριθέστερη...
-
Τίτλοι αρχής (το παρακάτω βίντεο ανέβηκε από το κανάλι bellllllochannel στο Youtube) Μοιάζει...
-
Πηγή εικόνας: i-diadromi.gr Καλήν εσπέραν άρχοντες, αν είναι ορισμός σας, Χριστού τη Θεία γέννηση, να πω στ’ αρχοντικό σας. Χριστός γεννάται...



