Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026
Κουτσούμπας: Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα φύγει, έχει δρομολογηθεί μέσα από το κόμμα της ΝΔ
Την αποχώρηση του Κυριάκου Μητσοτάκη από την ηγεσία της ΝΔ αμέσως μετά τις εκλογές θεωρεί δεδομένη ο Δημήτρης Κουτσούμπας, ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ. Αποκαλύπτει μάλιστα ότι στους γαλάζιους διαδρόμους αυτό έχει ήδη αποφασιστεί και δρομολογείται. Μιλά για κυβέρνηση ειδικού σκοπού, αναλύει την πολιτική κατάσταση και τη δύσκολη γεωπολιτική συγκυρία. Επιμένει ότι η κυβέρνηση εμπλέκει τη χώρα και τον λαό στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και δεν παίρνει τίποτα πίσω για την απειλή στη Σούδα.
Χειμαρρώδης και αποκαλυπτικός ο Δημήτρης Κουτσούμπας, ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ στην εφ΄όλης της ύλης συζήτησή του με την Ράνια Τζίμα για την ενότητα interviews του in, μιλά για τους επικίνδυνους κυβερνητικούς χειρισμούς που εμπλέκουν τη χώρα στο πόλεμο, είναι καταπέλτης εναντίον της κυβέρνησης για το σκάνδαλο των υποκλοπών εκτιμώντας ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει «και ποινικές εκτός από πολιτικές ευθύνες», ασκεί δριμεία κριτική στο σύστημα και τα κόμματα που κατά την άποψή του το εκφράζουν μιλώντας για την πολιτική κατάσταση στη χώρα.
«Ο Μητσοτάκης η εκτίμησή μας είναι ότι θα φύγει μετά τις εκλογές», λέει ευθαρσώς ο κ. Κουτσούμπας αποκαλύπτοντας και εξομολογήσεις γαλάζιων στελεχών στο εντευκτήριο της Βουλής.
«Η ΝΔ στις εκλογές δεν υπάρχει περίπτωση ούτε στα όνειρά της τα καλύτερα να δει αυτοδυναμία. Δεν υπάρχει περίπτωση καμία. Και ας λέει ό,τι θέλει. Όσα και να ‘ναι τα μικρά κόμματα, που θα ‘ναι αρκετά, τα οποία θα μείνουν εκτός Βουλής, κινούμενα στο φάσμα δηλαδή του 3% και κάτω, παρόλα αυτά δεν θα πάρει αυτοδυναμία. Θα είναι πολύ χαμηλά τα ποσοστά της» σε σχέση με αυτά που είχε στις προηγούμενες και στις τελευταίες εκλογές, επισημαίνει ο κ. Κουτσούμπας και προεξοφλεί την αποχώρηση Μητσοτάκη από την ηγεσία της ΝΔ. «Μέσα στη Νέα Δημοκρατία υπάρχουν φωνές, που δεν θέλουν τον κύριο Μητσοτάκη, είναι καθαρό. Δηλαδή ο κύριος Σαμαράς, ο κύριος Καραμανλής, άλλοι επίσης που ακόμα δεν εκδηλώνονται ανοιχτά, αλλά συζητάνε και τα λένε και σε σας τους δημοσιογράφους, τα λένε και σε εμάς, τα λένε στους διαδρόμους της Βουλής. Λένε ότι τέλειωσε…» προσθέτει με τον χαρακτηριστικό τρόπο του.
«Ο Μητσοτάκης κατά τη γνώμη μας θα φύγει αυτή είναι η εκτίμησή μας. Γιατί έχει δρομολογηθεί η πορεία αυτή και μέσα από το κόμμα της ΝΔ» επισημαίνει ο κ. Κουτσούμπας. Εκτιμά ότι με την αποχώρηση Μητσοτάκη θα καταστεί δυνατός ο σχηματισμός κυβέρνησης, πιθανώς και χωρίς δεύτερες κάλπες, μιλώντας για το ενδεχόμενο «κυβέρνησης ειδικού σκοπού» και σημειώνοντας με νόημα ότι υπάρχουν πολλοί πρόθυμοι στη αντιπολίτευση.
Ούτε να το σκεφτεί η κυβέρνηση
«Ούτε να το σκεφτεί η κυβέρνηση» για συνδρομή στις ΗΠΑ προκειμένου να εξασφαλιστεί η διέλευση στα Στενά του Ορμούζ είναι το μήνυμα που στέλνει ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, ενώ την ίδια στιγμή σημειώνει ότι η κυβέρνηση με όσα έχει κάνει μέχρι σήμερα, «εμπλέκει μέρα τη μέρα, ώρα την ώρα, όλο και περισσότερο τη χώρα μας, τον ελληνικό λαό σ’ αυτό το θέατρο του πολέμου που δεν βρίσκεται κάπου μακριά, είναι πολύ κοντά εδώ στην περιοχή μας»
Ο Δημήτρης Κουτσούμπας ασκεί δριμύτατη κριτική στην κυβέρνηση της ΝΔ τόσο για το ρόλο των αμερικανικών βάσεων επί ελληνικού εδάφους, όσο και για την επιλογή της να στείλει δυνάμεις στην Κύπρο, να δώσει τους Patriot στη Σαουδική Αραβία, ενώ την ίδια στιγμή επιμένει στη θέση του ΚΚΕ ενάντια στην ένταξη της Ελλάδας τόσο στο ΝΑΤΟ όσο και στην ΕΕ.
«Ουδετερότητα δεν είναι το να έχεις στρατιωτικές αμερικάνικες βάσεις οι οποίες να χρησιμοποιούνται ως ορμητήριο σ’ αυτόν τον επικίνδυνο και εγκληματικό πόλεμο ενάντια σε άλλους λαούς της περιοχής. Ουδετερότητα δεν είναι να στέλνεις φρεγάτες στην Ερυθρά Θάλασσα για να στηρίζουν τις νηοπομπές και όλα τα υπόλοιπα συμφέροντα εκεί, που δεν είναι συμφέροντα του ελληνικού λαού. Ουδετερότητα δεν είναι να έχεις συστοιχίες Patriot στη Σαουδική Αραβία για την προστασία της Σαουδικής Αραβίας» τονίζει.
Αναφερόμενος δε ειδικά στο ζήτημα της αποστολής δυνάμεων στην Κύπρο, ο κ. Κουτσούμπας, υπογραμμίζει για μία ακόμα φορά πως αυτό «δεν είναι προστασία της Κύπρου και του Κυπριακού λαού. Κάθε άλλο. Ίσα ίσα μεγαλώνει η εμπλοκή και γίνεται η Κύπρος και ο κυπριακός λαός στόχος αντιποίνων».
Επιχειρηματολογώντας υπέρ της θέσης του ΚΚΕ τονίζει ότι η επίθεση από το Ιράν ή τη Χεζμπολάχ που δέχτηκε το νησί, έγινε στη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι, η οποία όπως υπενθυμίζει «είναι βρετανικό έδαφος, που έχει απόλυτη κυριαρχία. Δεν αφορά, δεν είναι κυρίαρχο κυπριακό έδαφος. Άρα λοιπόν εκεί, δεν χτυπήθηκε η Κύπρος, δεν χτυπήθηκε ο κυπριακός λαός».
Η απειλή στη Σούδα
Σχολιάζοντας κινήσεις της κυβέρνησης, όπως η αποστολή συστοιχίας Patriot στην Κάρπαθο, ο κ. Κουτσούμπας μιλά για μία επιθετική πολιτική της Αθήνας που δεν έχει στόχο την άμυνα της χώρας, από απειλή, αλλά στρέφεται απέναντι στους αντιπάλους των ΗΠΑ και του Ισραήλ, δηλαδή το Ιράν και επιδίωξη είναι η προστασία της Σούδας.
Επιμένει παράλληλα στις πληροφορίες του ΚΚΕ πως δύο drones που καταρρίφθηκαν κατευθύνονταν στη Σούδα, μία πληροφορία που όπως είπε την είχαν όλα τα κόμματα και η κυβέρνηση και αυτή συνδυάζεται με σειρά δηλώσεων, όπως του ΥΠΑΜ της Βρετανίας, ενώ ακολούθησε η αποστολή συστοιχίας Patriot στην Κάρπαθο, τότε αυτή αξιολογείται ως έγκυρη.
«Εμείς δεν θέλουμε να δημιουργήσουμε ανησυχία στον ελληνικό λαό. Εμείς θέλουμε να πούμε αυτό που λέμε από την πρώτη στιγμή. Ότι η ανησυχία μας είναι ότι η βάση της Σούδας, οι άλλες στρατιωτικές βάσεις των Αμερικάνων εδώ στην Ελλάδα, όλη αυτή η εμπλοκή που γίνεται με φρεγάτες, με οπλικά συστήματα, με συστοιχίες Patriot, με άλλα οπλικά συστήματα που στέλνονται για βοήθεια των συμμάχων, αυτό που λέει η κυβέρνηση, είναι παράγοντες αστάθειας, είναι παράγοντες κινδύνου» υπογραμμίζει ο Δημήτρης Κουτσούμπας.
Οι κυβερνώντες έχουν συμφέροντα
Ο κ. Κουτσούμπας αρνείται ότι οι κυβερνώντες «είναι απλώς κάποιοι ανίκανοι, κάποιοι αφελείς, κάποιοι υπόδουλοι μόνο σε κάποιους ξένους και λοιπά, αλλά είναι και οι ίδιοι που έχουν οικονομικά συμφέροντα τα οποία τα στηρίζουν συμμετέχοντας σ’ αυτό τον πόλεμο, με κίνδυνο για τους λαούς».
Ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ υπογραμμίζει ότι η κυβέρνηση στηρίζει και το εφοπλιστικό κεφάλαιο, σημειώνοντας ότι οι Έλληνες εφοπλιστές έχουν κέρδη εκατομμυρίων «λόγω ακριβώς αυτού του ιμπεριαλιστικού πολέμου», ενώ την ίδια στιγμή οι ναυτεργάτες που δουλεύουν εκεί «δεν έχουν κέρδος. Αντίθετα την πληρώνουν και με τη ζωή τους».
Σαφής είναι ο κ. Κουτσούμπας και όσον αφορά τα μέτρα για την ακρίβεια, τονίζοντας πως «αυτή τη στιγμή έπρεπε να υπάρχει πλαφόν στις τιμές. Έπρεπε να υπάρχουν πλαφόν στις χονδρικές τιμές επίσης, στο καύσιμο, στην ενέργεια, και όχι πλαφόν στα περιθώρια κέρδους. Γιατί αυτά ουσιαστικά ευνοούν τους έχοντες και κατέχοντες».
Ποινικές εκτός από πολιτικές ευθύνες για τον Μητσοτάκη στις υποκλοπές
«Αν θέλετε την πολιτική εκτίμησή μου, είμαι 100% σίγουρος ότι ο πρωθυπουργός ζήτησε τις υποκλοπές. Διότι είναι στις αρχές του και του κ. Μητσοτάκη και άλλων, ότι βεβαίως πρέπει να παρακολουθούμε για διάφορους λόγους και πολιτικούς» λέει ο Δημήτρης Κουτσούμπας.
Ο κ. Μητσοτάκης έχει «και ποινικές εκτός από πολιτικές ευθύνες», λέει ο κ. Κουτσούμπας και ζητά πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης και απόδοση των ευθυνών. Το ΚΚΕ θα ζητήσει και σύσταση Προανακριτικής Επιτροπής για το θέμα.
Στο στόχαστρο του Δημήτρη Κουτσούμπα μπαίνουν πάντως και τα κόμματα της Αντιπολίτευσης, του κ. Ανδρουλάκη που υπήρξε θύμα των υποκλοπών συμπεριλαμβανομένου: «Ψήφισε όμως το θεσμικό πλαίσιο που ως δόγμα έχει ‘ουδείς εξαιρείται των παρακολουθήσεων’. Άρα λοιπόν σκέφτεσαι τι κάνεις πριν το κάνεις γιατί μετά γίνεσαι εσύ θύμα», λέει, προσθέτοντας ότι την τελευταία δεκαετία έχουν δοθεί 100.000 άδειες από την Εισαγγελία για παρακολούθηση προσώπων.
Δεν παραλείπει δε να αναφερθεί στην παρακολούθηση του τηλεφωνικού κέντρου του ΚΚΕ , στηλιτεύοντας τη στάση των υπόλοιπων κομμάτων που δεν πίεσαν για τη διερεύνηση της υπόθεσης.
Το ΚΚΕ δεν έχει την αγωνία της ακυβερνησίας
Ο Δημήτρης Κουτσούμπας αναλύει το πολιτικό σκηνικό στην παρούσα συγκυρία. Δεν συμμερίζεται καθόλου την αγωνία περί ακυβερνησίας. «Το σύστημα έχει διεξόδους. Μπορεί να βρει. Ίσως η χώρα να μην έχει διακυβέρνηση με τον τρόπο που συνήθως υπάρχει μέχρι σήμερα, τα 50 και πλέον χρόνια της μεταπολίτευσης» όπου κυριάρχησε ο δικομματισμός.
Εκφράζοντας τις γνωστές θέσεις του ΚΚΕ ο κ. Κουτσούμπας σημειώνει ότι «η σοσιαλδημοκρατία διεθνώς, ειδικότερα στην Ευρώπη και πιο πολύ στην Ελλάδα, έχει φθαρεί. Βρίσκεται σε στρατηγικό αδιέξοδο. Και γιατί κυβέρνησε και πήρε κυβερνήσεις με συνθήματα πολύ προωθημένα, ριζοσπαστικά, τα οποία τα έκανε φύλλο και φτερό, τα πέταξε στην άκρη απ’ την άλλη μέρα κιόλας, και αυτό ισχύει και για το ΠΑΣΟΚ και για τον ΣΥΡΙΖΑ. Ακολούθησαν αντιλαϊκές πολιτικές, αντίστοιχες με τις δεξιές που μέχρι τότε κατήγγειλαν». Προσθέτει ότι η σοσιαλδημοκρατία «βρίσκεται σήμερα σε μια στρατηγική ταύτιση και ενιαία πορεία με τους χώρους της δεξιάς, τη Νέα Δημοκρατία, τα φιλελεύθερα κόμματα στην Ευρώπη».
Τονίζοντας ότι ουσιαστικά έχουμε ήδη μπει σε προεκλογική περίοδο, ο κ. Κουτσούμπας προβλέπει ότι οι εξελίξεις θα είναι ταχύτερες από το φθινόπωρο και μετά «γιατί ακόμα δεν έχει τελειώσει αυτή η πρώτη φάση αναμόρφωσης αυτού του αστικού πολιτικού συστήματος».
«Δεν είμαστε καθόλου σίγουροι από ό,τι φαίνεται ότι θα ‘ναι με αυτή τη σύνθεση όλα τα κόμματα στις εκλογές τις ερχόμενες» λέει ο Δημήτρης Κουτσούμπας και αναφέρεται όχι ομολογουμένως με θετικά λόγια στα νέα κόμματα που αναμένονται, της Μαρίας Καρυστιανού και του Αλέξη Τσίπρα.
Ενδιαφέρον, αν και δεν κρύβει κάποια έκπληξη, έχει η απάντηση του κ. Κουτσούμπα κληθείς να σχολιάσει την προτροπή Τσίπρα για προσπάθεια εύρεσης κοινού τόπου μεταξύ των κομμάτων που βρίσκονται στα αριστερά της ΝΔ προκειμένου να υπάρξει ένας ισχυρός διαφορετικός πόλος. «Εμείς ακούμε το διαφορετικό πόλο και την εναλλακτική μόνο που έχουμε εντελώς διαφορετική άποψη για το ποιος πρέπει να είναι αυτός ο πόλος και αυτή η εναλλακτική», λέει ο κ. Κουτσούμπας για να καταλήξει ότι οι διαφορές είναι πολύ μεγάλες και θα πρέπει ο ίδιος ο λαός να δώσει την απάντηση, «πρέπει να στραφεί ενάντια σε όλους αυτούς και να φτιάξει το δικό του μέτωπο, τη δική του συμμαχία, το δικό του εναλλακτικό πόλο, μέσα στο κίνημα».
Σε ότι αφορά τα ποσοστά του ΚΚΕ στις δημοσκοπήσεις ο κ. Κουτσούμπας εστιάζει όχι στα ποσοτικά αλλά στο «ποιοτικό στοιχείο» που είναι η σταθερότητα του ποσοστού σε όλες τις έρευνες κοινής γνώμης. «Δηλαδή το ΚΚΕ δεν είναι κόμμα ασανσέρ» σημειώνει.
Η συζήτηση ολοκληρώνεται με αναφορά στις συγκλονιστικές φωτογραφίες – ντοκουμέντα από τους 200 κομμουνιστές που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή.
«Ιδιαίτερα αυτή η τελευταία φωτογραφία είναι συγκλονιστική. Αυτή που φεύγουν ήδη οι σφαίρες, έχουν πυροβολήσει δηλαδή φαίνεται ο καπνός απ’ τα όπλα και είναι όρθιοι ακόμα, δεν τους έχουν αγγίξει για να πέσουν κάτω. Και πώς στέκονται αγέρωχοι. Αυτό είναι οι κομμουνιστές. Γι’ αυτό ήταν, είναι ήρωες, αγωνιστές, Έλληνες, ακριβώς επειδή ήταν κομμουνιστές».
Οδυσσέας Ελύτης: Παλεύουμε για ένα τίποτε, πού ωστόσο είναι το παν.
«Είναι η βαρβαρότητα... Δεν πρόκειται για τους φούρνους του Χίτλερ ίσως, αλλά για μεθοδευμένη και οιονεί επιστημονική καθυπόταξη του ανθρώπου. Για τον πλήρη εξευτελισμό του. Για την ατίμωσή του».
Και μία τελευταία ερώτηση: Τι σας απασχολεί, τι σας ανησυχεί περισσότερο, όταν αναλογίζεστε το μέλλον;
«Ήδη, σας το είπα. Είναι η βαρβαρότητα. Τη βλέπω να ‘ρχεται μεταμφιεσμένη, κάτω από άνομες συμμαχίες και προσυμφωνημένες υποδουλώσεις. Δεν θα πρόκειται για τους φούρνους του Χίτλερ ίσως, αλλά για μεθοδευμένη και οιονεί επιστημονική καθυπόταξη του ανθρώπου. Για τον πλήρη εξευτελισμό του. Για την ατίμωσή του.
Οπότε αναρωτιέται κανείς: Για τι παλεύουμε νύχτα μέρα κλεισμένοι στα εργαστήριά μας; Παλεύουμε για ένα τίποτα, που ωστόσο είναι το παν. Είναι οι δημοκρατικοί θεσμοί, που όλα δείχνουν ότι δεν θ’ αντέξουν για πολύ. Είναι η ποιότητα, που γι’ αυτή δεν δίνει κανείς πεντάρα. Είναι η οντότητα του ατόμου, που βαίνει προς την ολική της έκλειψη. Είναι η ανεξαρτησία των μικρών λαών, που έχει καταντήσει ήδη ένα γράμμα νεκρό. Είναι η αμάθεια και το σκότος. Ότι οι λεγόμενοι «πρακτικοί άνθρωποι» κατά πλειονότητα, οι σημερινοί αστοί- μας κοροϊδεύουν, είναι χαρακτηριστικό.
Εκείνοι βλέπουν το τίποτα. Εμείς το πάν. Που βρίσκεται η αλήθεια, θα φανεί μια μέρα, όταν δεν θα μαστε πια εδώ. Θα είναι, όμως, εάν αξίζει, το έργο κάποιου απ’ όλους εμάς. Και αυτό θα σώσει την τιμή όλων μας -και της εποχής μας.»
Από τη συνέντευξη Τύπου που δόθηκε στις 19 Οκτωβρίου 1979, στο ξενοδοχείο Μεγάλη Βρετανία.
Οδυσσέας Ελύτης
Έλληνας ποιητής και ζωγράφος. Ο Οδυσσέας Ελύτης υπήρξε ένας από τους σπουδαιότερους ποιητές μας, που τιμήθηκε με βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1979. Αποτέλεσε ένα από τα επίλεκτα μέλη της λεγόμενης «γενιάς του τριάντα» στον χώρο της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Ο Οδυσσέας Αλεπουδέλης, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα γεννήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 1911 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Ήταν ο μικρότερος από τα έξι παιδιά του Λέσβιου επιχειρηματία Παναγιώτη Αλεπουδέλη και της συμπατριώτισσάς του Μαρίας Βρανά. Ο πατέρας του εγκαταστάθηκε το 1895 στο Ηράκλειο, όπου ίδρυσε εργοστάσιο σαπωνοποιίας και πυρηνελουργίας, και δύο χρόνια αργότερα παντρεύτηκε τη μητέρα του.
Με την έκρηξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου το 1914, ο Παναγιώτης Αλεπουδέλης μεταφέρει την επιχειρηματική του δραστηριότητα στην Αθήνα και εγκαθίσταται με την οικογένειά του στην οδό Σόλωνος 98α. Σε ηλικία έξι ετών ο Οδυσσέας εγγράφεται στο ιδιωτικό Λύκειο Μακρή, που βρισκόταν τότε στην οδό Ιπποκράτους. Το 1918 πεθαίνει η μεγαλύτερη αδελφή του Μυρσίνη, σε μόλις ηλικία 20 ετών. Το 1923, ένα έτος μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η οικογένεια Αλεπουδέλη ταξιδεύει στο εξωτερικό (Ιταλία, Ελβετία, Γερμανία, Γιουγκοσλαβία). Το 1924 θα γνωρίσει στη Λωζάνη τον Ελευθέριο Βενιζέλο, που αποτελούσε το πολιτικό ίνδαλμα της οικογένειάς του.
Το φθινόπωρο του 1924 μετεγγράφεται στο Γ' Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών και τον επόμενο χρόνο χάνει τον πατέρα του. Σ’ αυτή την περίοδο των μαθητικών του χρόνων εκδηλώνονται τα πρώτα πνευματικά του ενδιαφέροντα. Συνεργάζεται με το περιοδικό Διάπλασις των Παίδων, διαβάζει ελληνική και γαλλική λογοτεχνία και το 1927 έρχεται σε επαφή με την ποίηση του Καβάφη. Το 1928 παίρνει το απολυτήριο του τότε Γυμνασίου και γνωρίζει την ποίηση του Κώστα Καρυωτάκη. Όλα αυτά τα χρόνια ο Οδυσσέας επισκεπτόταν σχεδόν κάθε καλοκαίρι κάποιο από τα νησιά του Αιγαίου, γεγονός που θα επηρεάσει το λυρικό υπόστρωμα της ποίησής του.
Το 1929 αποτελεί καθοριστικό έτος για την ποιητική του διαδρομή. Ανακαλύπτει τον σουρεαλισμό και διαβάζει Λόρκα και Ελιάρ. Γράφει τα πρώτα του ποιήματα και τα στέλνει με ψευδώνυμο σε περιοδικά. Το 1930 εγγράφεται στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και η οικογένειά του μετακομίζει στην οδό Μοσχονησίων 146 (Πλατεία Αμερικής). Το 1933 γίνεται μέλος της Ιδεοκρατικής Φιλοσοφικής Ομάδας του Πανεπιστημίου και συμμετέχει σε εκδηλώσεις και συζητήσεις με τους Ιωάννη Συκουτρή, Ιωάννη Θεοδωρακόπουλο, Παναγιώτη Κανελλόπουλο και Κωνσταντίνο Τσάτσο.
Το 1935 θα γνωρίσει τον ποιητή και ψυχαναλυτή Ανδρέα Εμπειρίκο, που θα επηρεάσει καθοριστικά την ποίησή του, όπως και τη λαϊκή ζωγραφική του Θεόφιλου, η οποία θα ασκήσει σημαντική επίδραση στον εικονιστικό προσανατολισμό της ποίησής του. Τον ίδιο χρόνο, ο φίλος και ομότεχνός του Γιώργος Σαραντάρης τον φέρνει σε επαφή με τη λογοτεχνική συντροφιά, που εξέδιδε το πρωτοποριακό περιοδικό Νέα Γράμματα. Την αποτελούσαν, μεταξύ άλλων, οι Γιώργος Σεφέρης, Γιώργος Θεοτοκάς, Γιώργος Κατσίμπαλης και Ανδρέας Καραντώνης. Στα Νέα Γράμματα θα δημοσιευτεί το πρώτο του δόκιμο ποίημα με τίτλο Του Αγαίου, με την υπογραφή: Ελύτης.
Το 1936 γνωρίζεται με τον ποιητή Νίκο Γκάτσο και από τότε θα τους συνδέσει μια μακρόχρονη και στενή φιλία. Στην παρέα τους εντάσσονται οι ζωγράφοι Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας και Γιάννης Μόραλης, καθώς και ο ποιητής Νίκος Καρύδης, δημιουργός του εκδοτικού οίκου Ίκαρος, ο οποίος θα εκδώσει τα περισσότερα από τα βιβλία του Ελύτη. Τον ίδιο χρόνο θα διακόψει τις σπουδές του στη Νομική και θα στρατευθεί. Θα απολυθεί ως έφεδρος αξιωματικός το 1938.
Με την έκρηξη του ελληνοϊταλικού πολέμου (28 Οκτωβρίου 1940) επιστρατεύεται ως ανθυπολοχαγός και ο παγωμένος χειμώνας του '40, τον βρίσκει στην πρώτη γραμμή του πυρός. Στις 13 Δεκεμβρίου 1940 προωθείται με το λόχο του εντός του αλβανικού εδάφους. Στις αρχές του 1941 παθαίνει κοιλιακό τύφο και μεταφέρεται ετοιμοθάνατος στο νοσοκομείο των Ιωαννίνων. Γλυτώνει τον θάνατο ως εκ θαύματος και μεταφέρεται στην Αθήνα. Η μακριά του ανάρρωση συμπίπτει με την εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα και την επακολουθήσασα Κατοχή.
Το 1943 κυκλοφορεί τη δεύτερη ποιητική του συλλογή Ήλιος ο Πρώτος μαζί με τις παραλλαγές πάνω σε μιαν αχτίδα, μια αλληγορική αντίσταση μέσα στην Κατοχή, καμουφλαρισμένη σε μια υπερρεαλιστική φόρμα, όπως η Αμοργός του Γκάτσου και ο Μπολιβάρ του Εγγονόπουλου, που κυκλοφορούν την ίδια χρονιά.
Το 1945 συνεργάζεται με το υπερρεαλιστικό περιοδικό Τετράδιο. Δημοσιεύει μεταφράσεις ποιημάτων του Λόρκα κι ένα δικό του έργο, την ελεγεία Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας. Την ίδια χρονιά, με εισήγηση του Γιώργου Σεφέρη, τοποθετείται διευθυντής προγράμματος του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας (ΕΙΡ), θέση από την οποία παραιτείται μετά από λίγο. Την περίοδο αυτή ασχολείται με τη ζωγραφική, που ήταν μια παλιά του απασχόληση, συμπληρωματική της ποίησης του.
Το 1948 φεύγει από την Ελλάδα, που δοκιμάζεται από τον Εμφύλιο Πόλεμο, για την Ελβετία και από εκεί στο Παρίσι, όπου εγκαθίσταται. Εκεί γνωρίζεται με την πρωτοπορία της γαλλικής διανόησης (Μπρετόν, Ελιάρ, Τζαρά, Καμί) και έρχεται σε επαφή με εικαστικούς καλλιτέχνες, όπως οι Πικάσο, Ματίς, Σαγκάλ και Τζιακομέτι. Το 1950 επισκέπτεται την Ισπανία και στο τέλος του ίδιου χρόνου εγκαθίσταται στο Λονδίνο, όπου συνεργάζεται με το BBC.
Το 1952 επιστρέφει στην Ελλάδα και τον επόμενο χρόνο επανακάμπτει στο ΕΙΡ ως διευθυντής προγράμματος, θέση που θα κρατήσει για ένα μονάχα χρόνο. Το 1959 κυκλοφορεί το Άξιον Εστί, μια κορυφαία στιγμή της ελληνικής λογοτεχνίας. Ο ποιητής καταδύεται στις ρίζες του ελληνικού μύθου και αντλεί υλικό και μορφές, εικόνες και ήχους, επιτυγχάνοντας μια δραματική σύνθεση, στην οποία το λυρικό «εγώ» ταυτίζεται με το επικό «εμείς» και η σύγχρονη γραφή συνδυάζεται με μια περιουσία, αρχαία βυζαντινή και νεώτερη. Το έργο αυτό του Ελύτη θα γνωρίσει πλατιά αναγνώριση και θα γίνει «κτήμα του Λαού», όταν θα μελοποιηθεί από τον Μίκη Θεοδωράκη το 1964.
Το 1967 το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου τον βρίσκει να μεταφράζει αποσπάσματα της Σαπφούς, στη νέα του κατοικία επί της οδού Σκουφά 23. Το 1969 φεύγει για δεύτερη φορά από την Ελλάδα και εγκαθίσταται στο Παρίσι, όπου θα παραμείνει έως το 1971, οπότε επιστρέφει οριστικά στην Ελλάδα. Μετά την πτώση της δικτατορίας, διορίζεται πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Ι.Ρ.Τ. και μέλος για δεύτερη φορά του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Θεάτρου (1974 - 1977). Παρά την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας να συμπεριληφθεί στο ψηφοδέλτιο των βουλευτών Επικρατείας, ο Ελύτης αρνείται, παραμένοντας πιστός στην αρχή του να μην αναμιγνύεται ενεργά στην πολιτική πρακτική. Το 1977 αρνείται, επίσης, την αναγόρευσή του ως Ακαδημαϊκού.
Το 1979 έρχεται η μεγάλη στιγμή για τον ποιητή. Στις 18 Οκτωβρίου η Σουηδική Ακαδημία ανακοινώνει ότι θα του απονεμηθεί το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας «για την ποίησή του, που με βάθρο την ελληνική παράδοση περιγράφει με αισθητική δύναμη και υψηλή πνευματική διακριτικότητα, τον αγώνα του σύγχρονου ανθρώπου για την ελευθερία και τη δημιουργία». Στην ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας επισημαίνεται ότι το Άξιον Εστί αποτελεί ένα από τα αριστουργήματα της ποίησης του 20ου αιώνα. Ο Ελύτης παρέστη στην καθιερωμένη τελετή απονομής στις 10 Δεκεμβρίου 1979 στη Στοκχόλμη, παραλαμβάνοντας το βραβείο από τον βασιλιά της Σουηδίας Κάρολο Γουσταύο και γνωρίζοντας παγκόσμια δημοσιότητα.
Τα επόμενα χρόνια θα είναι αρκούντως δημιουργικά για τον Ελύτη, με σημαντικές εκδόσεις έργων του στην ποίηση, το δοκίμιο και τη μετάφραση. Οι διακρίσεις και οι τιμές για το έργο του, εντός και εκτός της Ελλάδας, θα συνεχιστούν και θα ενταθούν. Ο Οδυσσέας Αλεπουδέλης θα φύγει από τη ζωή στις 18 Μαρτίου 1996, σε ηλικία 85 ετών.
Ο Οδυσσέας Ελύτης αποτέλεσε έναν από τους τελευταίους εκπροσώπους της λογοτεχνικής γενιάς του τριάντα, ένα από τα χαρακτηριστικά της οποίας υπήρξε το ιδεολογικό δίλημμα ανάμεσα στην ελληνική παράδοση και τον ευρωπαϊκό μοντερνισμό. Ο ίδιος ο Ελύτης χαρακτήριζε τη δική του θέση στη γενιά αυτή ως παράξενη, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «από το ένα μέρος ήμουνα ο στερνός μιας γενιάς, που έσκυβε στις πηγές μιας ελληνικότητας, κι απ' την άλλη ήμουν ο πρώτος μιας άλλης που δέχονταν τις επαναστατικές θεωρίες ενός μοντέρνου κινήματος».
Εργογραφία
Ποιητικές συλλογές
Δοκίμια
Μεταφράσεις
Ο Οδυσσέας Αλεπουδέλης χρησιμοποίησε ψευδώνυμο για το λογοτεχνικό έργο του, επειδή ήθελε να αποστασιοποιηθεί από το οικογενειακό του επίθετο, το οποίο ήταν «συνυφασμένο με ό,τι εγώ μισώ στη ζωή, το πρακτικό δηλαδή πνεύμα, την εμπορική πίστη, τον άκρατο ωφελιμισμό». Το λογοτεχνικό ψευδώνυμο Ελύτης μπορεί να προέρχεται από τον συνδυασμό της συλλαβής «ελ», αρχικής σε ονόματα σημαδιακά, όπως Ελλάδα, Ελπίδα, Ελευθερία, Ελένη, με τη γενική τοπωνυμική κατάληξη των ελληνικών ονομάτων ανάλογα με το «Πολίτης», όπως προτείνει ο ελληνιστής Κίμων Φράιερ. Παλαιότερα οι φίλοι υποστήριζαν τρεις εκδοχές του ψευδωνύμου Ελύτης: το όνομα Eluard (Ελιάρ) και τις λέξεις elite (ελίτ) και αλήτης.
Το Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Οδυσσέα Ελύτη
Η Σουηδική Ακαδημία, στις 18 Οκτωβρίου 1979, ανακοινώνει ότι το Νόμπελ Λογοτεχνίας θα απονεμηθεί στον Έλληνα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη. Ήταν το δεύτερο Νόμπελ για την Ελλάδα και μάλιστα στην ίδια κατηγορία, ύστερα από αυτό του Γιώργου Σεφέρη το 1963. Η βράβευση του Ελύτη θεωρήθηκε έκπληξη, καθώς κανένα έργο του δεν είχε μεταφραστεί στα σουηδικά και τα προγνωστικά, που συνήθως πέφτουν έξω, έδιναν ως επικρατέστερους τους βρετανούς συγγραφείς Γκράχαμ Γκριν και Ντόρις Λέσινγκ (το πήρε τελικά το 2007) και τον Τούρκο συγγραφέα Γιασάρ Κεμάλ.
Η ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας αναφέρει, ότι η υψίστη διάκριση για την λογοτεχνία απονέμεται στον Οδυσσέα Ελύτη «για την ποίησή του, που με βάθρο την ελληνική παράδοση περιγράφει, με αισθητική δύναμη και υψηλή πνευματική διακριτικότητα, τον αγώνα του σύγχρονου ανθρώπου για την ελευθερία και τη δημιουργία» και ότι το κυριότερο έργο του Έλληνα ποιητή, το «Άξιον Εστί», αποτελεί ένα από τα αριστουργήματα της ποίησης του 20ού αιώνα.
«Η θάλασσα και τα νησιά, τα ζώα και τα φυτά τους, τα απαλά βότσαλα και οι ακρογιαλιές, ο αφρός των κυμάτων, οι μαύροι θαλασσινοί αχινοί, είναι στοιχεία, που επαναλαμβάνονται συνεχώς στο έργο του[...] Ο αισθητός κόσμος είναι έντονα ζωντανός στο έpγο του, πλούσιος σε φρεσκάδα και καταπληκτικές εμπειρίες» προστίθεται στην ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας.
Στην ανακοίνωση επισημαίνεται, τέλος, ότι και το ψευδώνυμο του ποιητή «αντανακλά μια σύνθεση ιδεών της ελληνικής σκέψης, όπως το όνομα της ίδιας της χώρας του Ελλάδας, το όνομα της Ελπίδας, της Ελευθερίας και της Ελένης, το όνομα της γυναίκας, η οποία συμβολίζει την ομορφιά και τη γοητεία».
Η αναγγελία της βράβευσης έγινε δεκτή από τον Ελύτη με την παροιμιώδη ψυχραιμία και σεμνότητα του, όμως επισήμανε ο Τύπος. «Ήξερα ότι είμαι εφέτος υποψήφιος για το βραβείο Νόμπελ, αλλά δεν πίστευα ότι είχα πιθανότητες. Άκουγα διάφορες φήμες ότι σε τέτοιες περιπτώσεις χρειάζονται διασυνδέσεις, υπόγειες διεργασίες και επαφές, πράγμα ακατάλληλα για τον χαρακτήρα μου. Ιδού όμως πού όλα αυτά είναι μύθος. Και αυτό ας γίνει ένα μάθημα προς τους νεώτερους. Ας νοιώσουν οι νέοι πως κάνοντας σωστά και σεμνά την δουλειά τους θα αναγνωρισθούν. θέλω να πιστεύω ότι με την απόφασή της αυτή η Σουηδική Ακαδημία τιμά στο πρόσωπό μου ολόκληρη την ελληνική ποίηση, θέλω ακόμη να πιστεύω, ότι η Ακαδημία επιδιώκει να επισύρει την προσοχή όλου του κόσμου σε μια παράδοση που συνεχίζεται χωρίς διακοπή από την εποχή τού Ομήρου, παράδοση στην οποία περιέχεται ολόκληρος ο δυτικός πολιτισμός. Ευχαριστώ την Σουηδική Ακαδημία για λογαριασμό μου και για λογαριασμό της πατρίδος μου» ήταν οι πρώτες δηλώσεις του Έλληνα νομπελίστα.
Ο λόγος του Ελύτη στην τελετή απονομής
Στις 10 Δεκεμβρίου 1979, έγινε στην Στοκχόλμη η τελετή βράβευσης από τον βασιλιά της Σουηδίας Κάρολο Γουσταύο. Στην καθιερωμένη ομιλία που απευθύνουν οι νέοι Νομπελίστες, ο Οδυσσέας Ελύτης είπε:
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ
ΣΧΕΤΙΚΑ ΟΝΟΜΑΤΑ
Πηγή: https://www.sansimera.gr/biographies/557
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)
-
Εν αρχή ην ο πόνος, τούτες τις τρομερές μέρες του φετινού Αυγούστου. Ναι, ο πόνος. Γιατί πριν από κάθε ανάλυση, ακόμα και την εμβριθέστερη...
-
Τίτλοι αρχής (το παρακάτω βίντεο ανέβηκε από το κανάλι bellllllochannel στο Youtube) Μοιάζει...
-
Πηγή εικόνας: i-diadromi.gr Καλήν εσπέραν άρχοντες, αν είναι ορισμός σας, Χριστού τη Θεία γέννηση, να πω στ’ αρχοντικό σας. Χριστός γεννάται...
