Λόγω ιστορικών συγκυριών, κάποια στιγμή το Οικουμενικό Πατριαρχείο βρέθηκε να εδρεύει σε ένα εχθρικό περιβάλλον.

Λόγω ιστορικών συγκυριών, κάποια στιγμή το Οικουμενικό Πατριαρχείο βρέθηκε να εδρεύει σε ένα εχθρικό περιβάλλον.

Αυτή η πραγματικότητα, δηλαδή η ύπαρξη του Πατριαρχείου μέσα σε συνθήκες που συχνά ήταν αντίξοες ή και ανοιχτά εχθρικές, συνεχίζεται εδώ και αιώνες.

Για να μπορέσει να επιβιώσει ο θεσμός, ήταν αναγκασμένος να ασκεί εσωτερική διπλωματία προκειμένου να διασφαλίζει την παρουσία του εκεί, ενώ ταυτόχρονα να επιλαμβάνεται των υποθέσεων της ευθύνης του, οι οποίες ξεπερνούν τα σύνορα της Κωνσταντινούπολης και του Τουρκικού κράτους.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το Οικουμενικό Πατριαρχείο να μην είναι ιδιαίτερα εξωστρεφές, και οι εκάστοτε Πατριάρχες να δυσκολεύονται να κινηθούν εκτός των συνόρων της Τουρκίας.

Κάπως έτσι φτάνουμε στον 20ό αιώνα, όταν ο Πατριάρχης Αθηναγόρας έθεσε τα θεμέλια για μια νέα εξωστρέφεια του Οικουμενικού Πατριαρχείου, εγκαινιάζοντας συναντήσεις και διαλόγους που μέχρι τότε θα ήταν αδιανόητοι, τουλάχιστον σε αυτό το επίπεδο.

Ο Πατριάρχης Δημήτριος, που τον διαδέχτηκε, παρότι δεν διέκοψε τους διαλόγους και τις συναντήσεις εκείνες, δεν διέθετε το προσωπικό υπόβαθρο που θα του επέτρεπε να στηρίξει δυναμικά αυτή την εξωστρέφεια.

Έτσι, φτάνουμε στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο, στα τέλη του 20ού αιώνα, μια δεκαετία πριν την ολοκλήρωσή του. Από τότε εγκαινιάζεται μια σταθερά αναπτυσσόμενη εξωστρέφεια του θεσμού. Ταξιδεύει διαρκώς, συναντά τους πάντες, διαλέγεται με όλους και παραμένει ακλόνητα προσανατολισμένος σε αυτή την πορεία, παρά τον εσωτερικό πόλεμο που συχνά δέχεται από τον ορθόδοξο κόσμο.

Σε ό,τι με αφορά, υπάρχουν σημεία της δραστηριότητας του Οικουμενικού Πατριαρχείου που δεν με βρίσκουν σύμφωνο. Όμως το κομμάτι της εξωστρέφειας, του διαλόγου και της προσπάθειας για εξομάλυνση των διαφορών, το θεωρώ καταστατικό στοιχείο του Ευαγγελίου.

Ένας θεσμός που θεωρεί ότι υπηρετεί το Ευαγγέλιο, δεν μπορεί να λειτουργεί μονολιθικά, μονοδιάστατα ή ακόμη χειρότερα, προδοτικά προς αυτή την εντολή του Χριστού, που είναι να μπορούν οι άνθρωποι να συνυπάρχουν με ενότητα, ομόνοια και αγάπη.

Μέσα σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικών αναταράξεων και ανακατατάξεων, όπου μια «ορθόδοξη» κατά το όνομα Ρωσία, έχει επιλέξει να ταυτίσει την εκκλησιαστική της ηγεσία με τα ιμπεριαλιστικά σχέδια της πολιτικής εξουσίας, αποτελεί πραγματικό ευτύχημα ότι το πηδάλιο του θεσμού του Οικουμενικού Πατριαρχείου βρίσκεται στα χέρια του σημερινού Πατριάρχη.

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος έχει κατακτήσει διεθνές κύρος, και χαίρει αναγνώρισης σε υψηλότατο διπλωματικό και θεσμικό επίπεδο. Η προσωπικότητά του και η σταθερή του στάση, του επιτρέπουν να συμμετέχει ενεργά σε κρίσιμους διαλόγους, προάγοντας την ειρήνη και τη συνεργασία.

Σε μια εποχή όπου η σύγχυση συχνά συγκαλύπτει την αλήθεια και η δύναμη επιδιώκει να υποκαταστήσει το δίκαιο, η παρουσία του Πατριάρχη Βαρθολομαίου αποτελεί σημείο αναφοράς. Η συμβολή του, τόσο σε πνευματικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, προσφέρει ελπίδα και προσανατολισμό μέσα σε ένα ταραγμένο παγκόσμιο σκηνικό.

Πηγή