Η περίφημη Κερκόπορτα όσο βαθιά κι αν ρίζωσε στο λαϊκό θυμικό ανάγεται περισσότερο στη σφαίρα του θρύλου παρά σε ιστορικά αποδεδειγμένο γεγονός.
Δεν έπεσε η Πόλη από μια μικρή ξεχασμένη πύλη.
Δεν γκρεμίστηκε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία μέσα σε μια στιγμή αφηρημάδας. Οι περισσότερες πρωτογενείς πηγές της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης δεν την αναφέρουν καν εάν εξαιρέσουμε τον Δούκα που στην ουσία δεν ήταν παρών και οι πηγές του προέρχονται από 3-4 μήνες μετά την άλωση.Παρολαύτα ο μύθος επιβίωσε, γιατί οι άνθρωποι πάντοτε αναζητούν μια απλή εξήγηση για τις μεγάλες συμφορές.
Είναι πιο εύκολο να πιστέψεις πως μια αυτοκρατορία χάθηκε από μια ανοιχτή πόρτα, παρά να αποδεχθείς πως κατέρρευσε από τις πληγές που κουβαλούσε επί αιώνες μέσα της.
Γιατί η πραγματική Κερκόπορτα ίσως δεν ήταν ποτέ πέτρινη.
Ήταν πολιτική.
Ήταν οικονομική.
Ήταν ηθική.
Η Πόλη δεν ηττήθηκε πρώτα από τα κανόνια του Μωάμεθ Β΄.Ηττήθηκε όταν η απληστία άρχισε να υπερισχύει της δικαιοσύνης.Όταν η γη συγκεντρωνόταν στα χέρια λίγων ισχυρών και οι μικροκαλλιεργητές λύγιζαν κάτω από το βάρος των φόρων.Όταν οι «προνοιάριοι» και οι οικονομικές ελίτ πλούτιζαν, ενώ το κράτος αποδυναμωνόταν.Όταν οι άρχοντες και οι φατρίες φρόντιζαν περισσότερο τα θησαυροφυλάκιά τους παρά την άμυνα της αυτοκρατορίας.
Τα τείχη της Κωνσταντινούπολης έμοιαζαν ακόμη απόρθητα.Όμως πίσω από τα μάρμαρα και τις σημαίες, το σώμα της αυτοκρατορίας είχε κουραστεί.Η οικονομία είχε εξαντληθεί.
Ο στρατός είχε αποδεκατιστεί.
Η κοινωνική συνοχή είχε ραγίσει και η ενότητα είχε διαρραγεί μέσα σε εμφύλιες διαμάχες, δογματισμούς και συμφέροντα.
Η περίφημη βοήθεια από τη Δύση δεν ήρθε ποτέ όπως την περίμεναν,η Πόλη είχε ήδη μείνει μόνη πολύ πριν φανεί ο οθωμανικός στόλος στον ορίζοντα.Ο μετέπειτα Πατριάρχης Γεννάδιος Σχολάριος περιέγραψε με πικρία αυτή τη βαθιά παρακμή τη φιλαργυρία, την αδικία, τη διαφθορά, την ηθική κατάπτωση μιας κοινωνίας που έχανε σταδιακά τον προσανατολισμό της και ίσως εκεί να βρίσκεται η ουσία της τραγωδίας όχι σε μια πόρτα που άνοιξε ξαφνικά, αλλά σε μια αυτοκρατορία που είχε αφήσει επί χρόνια ανοιχτές τις πύλες της εσωτερικής αποσύνθεσης.
Γι’ αυτό και ο μύθος της Κερκόπορτας άντεξε μέσα στους αιώνες.
Γιατί οι μύθοι παρηγορούν.
Η αλήθεια όμως είναι πολύ πιο βαριά
οι μεγάλες αυτοκρατορίες σπάνια πέφτουν από ένα μόνο χτύπημα,καταρρέουν αργά, αθόρυβα και επώδυνα, όταν χάνουν το μέτρο, τη δικαιοσύνη, την ενότητα και την ψυχή τους.
Ακριβώς γι’ αυτό έχω την αίσθηση ότι η Άλωση εξακολουθεί να συγκλονίζει μέχρι σήμερα.
Όχι μόνο ως ιστορικό γεγονός, αλλά ως διαχρονική υπενθύμιση πως κανένας λαός δεν κινδυνεύει μονάχα από τους εξωτερικούς εχθρούς.Ο μεγαλύτερος κίνδυνος γεννιέται όταν η σήψη αρχίζει από μέσα αθόρυβα, ύπουλα, σχεδόν αόρατα μέχρι τη στιγμή που ακόμη και τα ισχυρότερα τείχη δεν αρκούν για να σώσουν μια ολόκληρη εποχή.
Στυλ. Καβάζης
Η πύλη Χαρισίου από όπου ξεκίνησε την θριαμβευτική του είσοδο ο Μωάμεθ ο Β' https://www.facebook.com/stelios.kavazis.5/posts/pfbid021o6a7QyDv68r5j4tFr8ChBvk8TkMKEVRDb2WvABa9CtH7RKbRB5TBnWNhkQf92epl?__cft__[0]=AZZ2xBiXa5GMP2iHnioCbRkAinMYgjmYuP6q6OVQ8p2Z5DFCNDcZGehIoCgvghHBnnZmpqMUA0ZhUGtrjpq64iJqSsyWIomTBxg--ONeUGwmHFFTR9FcxDihBk-NT51qNPznU5IyQYE-fZX6OZr6_vFz2LtumVY9fNdeBtX5DlkJVwTECF3rhwgTTZHaaOIGZQ2cRcVhLdVfj3Fz7i0RDWsCSuHsjnHR5nCvG7onH__eZQ&__tn__=%2CO%2CP-y-R
