Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2026

Ἡ ἀδιαλογητὶ διάλυσις τῆς φιλίας (Νουθέτημα 15ης Σεπτεμβρίου τοῦ 2026)

Ἵστανται περιπτώσεις ὅπου οἱ προϋποθέσεις καὶ οἱ ὅροι γιὰ τὴν διατήρηση μίας φιλίας παύουν νὰ ἑδρεύουν. Ἄντ' αὐτοῦ, προτιμᾶται ἡ τυπικὴ καὶ περιστασιακὴ κοινωνικὴ εὐγένεια. Τέτοια συνθήκη μόνον ὡς «φιλία» δὲν δύναται νὰ ἀναγνωριστεῖ. Ἀποτελοῦν χαρακτηριστικὲς συμβάσεις ποὺ πρέπει καὶ ὀφείλουν νὰ ἀξιώνονται μὲ ἄνευ διαλόγου, ὁριστικὴ καὶ διὰ ῥοπάλου κοπή, ἐφ' ὅσον τὸ θιγόμενο πρόσωπο κρίνει ὅτι αὐτὴ εἶναι ἀναγκαία.
Κατὰ τὸν Ἀριστοτέλη, ἡ διάλυσις τῆς διλίας δὲν θεωρεῖται παράξενος τροπή, ὅταν ἡ κακία ἑνὸς ἀνθρώπου ἐστιν ἀνιάτος («Ἆρ᾽ οὖν εὐθὺς διαλυτέον, ἢ οὐ πᾶσιν, ἀλλὰ τοῖς ἀνιάτοις κατὰ τὴν μοχθηρίαν; ἐπανόρθωσιν ἔχουσι μᾶλλον βοηθητέον εἰς τὸ ἦθος... ἀποστάντι δὲ καὶ μὴδὲν δυναμὲνῳ σῴζειν τὸ διαλύεσθαι οὐδὲν ἄτοπον δοκεῖ.», Ἠθὶκὰ Νικομάχεια, Βιβλίο Θ΄ - Κεφάλαιο 3), ὅταν, πλέον, οἱ διαφορὲς ὑπερέχουν τῶν κοινῶν σημείων («Διαφέρωσι δὲ πὸλὺ κατ᾽ ἀρετὴν ἢ κακίαν... ὅταν μήτε ἀρέσκωνται τοῖς αὐτοῖς μήτε χαίρωσι καὶ λυπῶνται· οὐδὲ γὰρ πὲρὶ ἀλλήλους ἔσται ταῦτ᾽ αὐτοῖς, ἄνευ δὲ τούτων οὐκ ἦν συζῆν. » Ἠθικὰ Νικομάχεια, Βιβλίο Θ΄, κεφάλαιο 3, 1165a), καθὼς καὶ ὅταν ἄρχει ἡ ἀπροσηγορία («ἐὰν δὲ χρόνιος ἡ ἀπουσία γίνηται, καὶ τῆς φιλίας δοκεῖ λήθην ποιεῖν· ὅθεν εἴρηται· πὸλλὰς δὴ φιλίας ἀπροσηγορία διέλυσε.» Ἠθικὰ Νικομάχεια, Βιβλίο 8, Κεφάλαιο 5, 1157b). Χρηστή, φυσικά, ἡ κατὰ περίπτωσιν διάκρισις. Βεβαίως, ὅταν συντρέχουν καὶ οἱ τρεῖς περιπτώσεις οὐδεμίαν ἀμφιβολία χωράει γιὰ τὸ ποιόν τῆς σχέσεως.
Στὸ ἴδιο μῆκος κύματος, ὁ Μᾶρκος Αὐρήλιος προσθέτει ὅτι ὁ ἀληθινὸς καὶ ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος φαίνεται σὰν τὸν ἄνθρωπο πὸὺ ἐρωτεύεσαι. Ἡ προσποιητὴ ἁπλότητα συνιστᾶ ψευδοφιλία καὶ πρέπει νὰ ἀποφεύγεται περισσότερο ἀπὸ κάθε τι («Πόσον ὑποκριτικὸν ἐστι καὶ δολερὸν· "πρὸῄρημαι ἁπλῶς σὸὶ προσφέρεσθαι." Ἄνθρωπε, τί ποιεῖς; τοῦτο προλέγεσθαι οὐ δεῖ· αὐτὸ φανήσεται· ἐπὶ τοῦ μετώπου γεγράφθαι ὀφείλει· εὐθὺς ἡ φὼνὴ τοιοῦτον ἐξηχεῖ, εὐθὺς ἐν τοῖς ὄμμασιν ἔκδηλον ἔστιν, ὡς ἐν τοῖς τῶν ἐρώντων βλέμμασιν εὐθὺς πὰντὶ ἐγνώρισεν ὁ ἐρώμενος.Τοιοῦτον ὅλως δεῖ εἶναι τὸν ἁπλοῦν καὶ ἀγαθόν, ὁἷον τὸν δυσώδη, ἵνα ὁ παραστάς, ἅμα τὸ προσελθεῖν, θέλει οὐ θέλει, αἴσθηται. ἡ δὲ ἐπιτήδευσις τῆς ἁπλότητος σκάλμη ἐστίν. οὐδὲν ἐστιν αἴσχιον ψευδοφιλίας· τοῦτο μάλιστα φεῦγε. ὁ ἀγαθὸς καὶ ἁπλοῦς καὶ εὐμενὴς ἐν τοῖς ὄμμασιν ἔχει ταῦτα καὶ οὐ λανθάνει.» Τὰ εἰς ἑαυτόν, Βιβλίο 11, Κεφάλαιο 15).
Κατὰ τὸν Ἀρχαῖο Ἕλληνα κωμικὸ ποιητὴ Μένανδρο «φθείρουσιν ἤθη χρὴστὰ ὁμιλίαι κακαὶ» (Θαΐς). Δηλαδή, «οἱ κὰκὲς συναναστροφὲς καταστρέφουν τὸν κὰλὸ χαρακτῆρα». Θέση μὲ τὴν ὁποία συνηγορεῖ καὶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στὴν Α΄ Ἐπιστολὴ πρὸς Κορινθίους (Κεφάλαιο 15, στίχος 33). Κρίνεται ἐπιτακτική, ἑπομένως, ἡ διάλυσις, ἂν αὐτὴ διαφθείρει τὴν ψὺχὴ καὶ τὴν ὁδηγεῖ στὴν ἀπώλεια.
Ἐκ τῶν ἀνωτέρω, οὐδὲν ζήτημα διατηρήσεως τῆς σχέσης τίθεται εἰς διάλογον, ὅταν αὐτὴ προσβάλλει ἄγραφους καὶ ἀπαράβατους συναισθηματικοὺς κώδικες. Οὔτε καὶ τὸ φιλότιμον γίνεται δὲκτὸν ὡς μέσον χειριστικοῦ ἐκβιασμοῦ, ὅταν αὐτὸ ἐξυπηρετεῖ καὶ μόνον τὴν ἱκανοποίηση τοῦ ἀτομικοῦ ἐγωϊσμοῦ. Κατὰ τὴν παράγραφο 2, «χρηστὴ ἡ κατὰ περίπτωσιν διάκρισις». Συνεπῶς, τὸ ἄν, πῶς καὶ πότε θὰ ἐφαρμοστεῖ ὁ ἄνευ διαλόγου καὶ ἐπεξηγήσεων τερματισμὸς τῆς σχέσεως ἐπαφίεται στὴν ἴδιαν βούλησιν καὶ στὸ αὐτεξούσιον τοῦ ἑκάστοτε ἀνθρώπου.


https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid0icqNsaGu8ppKCKsLKr5N4FGBCzNwqp5YXyUc4cosLc5SmSHZoh3CPVv49dUAYYCBl&id=61550337025368&__cft__[0]=AZjo7RscfEqq0Rb-xQtswr47tHXkmk5X7fUSjn9OEyfa6bu9yGelOXaPfJpIMIro_bnAHA5S5IP86u4p5SkZ37_HlDm5kIrMHoJCly0iPSC3267kEoXL&__tn__=%2CO%2CP-R

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ