Περὶ λογίων, δήμου καὶ κόσμου

 Περὶ λογίων, δήμου καὶ κόσμου

Ὡς λεξουργός, μέρος τῆς λογίου κοινότητος, καθὼς καὶ τοῦ ἁπλοῦ λαοῦ, δὲν παίρνω τάσσομαι οὔτε μὲ τὴν πλεὺρὰ τῆς ρυθμιστικῆς γλωσσολογίας, πὸὺ ἐπιβάλλει τὸ πῶς πρέπει νὰ μιλάει ὁ κόσμος καὶ τί κανόνες πρέπει νὰ τηρεῖ, οὔτε καὶ μὲ τὴν πλεὺρὰ τῆς σύγχρονης περιγραφικῆς γλωσσολογίας,, ποὺ ἀρέσκεται μόνον στὸ νὰ καταγράφει τὴν ὁμιλία τοῦ κόσμου καὶ τὴν ἀποδέχεται παθητικά, μὲ τὴν γλωσσικὴ ἐκπτωση καὶ πενία ποὺ αὐτὴ συνεπάγεται.

Προκρίνω μίαν δημιουργικὴν ἀντίστιξη:

Ἡ λόγια κοινότητα νὰ ἀναγνωρίσει ὅτι ἡ γλῶσσα ἐξελίσσεται καὶ νὰ μὴν στέκεται σὲ διόρθωση λαϊκότροπων ἐκφράσεων καὶ μορφῶν. Φέρ' εἰπεῖν, ἀποδέχεται ὅτι τὸ «ἔλεος» οὐδετεροποιήθηκε (ἦταν ἀρσενικὸ προηγουμένως), ἀλλὰ δὲν πράττει τὸ ἴδιο μὲ τὸ «ἀντίκτυπο» κι ἐμμένει στὸν ἀρσενικὸ τύπο, ὅταν ὁ ἴδιος ὁ λαὸς ἔχει, πρακτικῶς, ἀναιρέσει τὸν κανόνα καὶ εἶναι ἀπόλυτα φυσικὸ αὐτό. Ἢ ποὺ τοὺς ἐνοχλεῖ ὁ «γκαντέμης» καὶ λένε «καντέμης», ὅταν, φωνολογικά, τὸ δεύτερο δὲν κάθεται κἂν στὸ στόμα. Οἱ ἴδιοι συντηρητικοὶ κι ἐθνικιστικοὶ κύκλοι ποὺ πουλᾶνε πατριωτισμό, μέσῳ ἐφημερίδων, ἱστοσελίδων καὶ πλατφορμῶν, ἀλήθεια, πόσες ξενικὲς λέξεις ἔχουν ἐπιχειρήσει νὰ μεταφράσουν ; Θέλουν, ὅμως, νὰ δείχνουν καὶ σύγχρονοι. Ἐδῶ, βλέπεις, δὲν τὸὺς ἐνοχλεῖ ἡ διάσπαση τῆς μορφολογικῆς συνοχῆς τῆς ἴδιας τῆς γλώσσας κι ἔχουν καταθέσει τὰ ὅπλα. Ὑποκριταὶ καὶ φαρισαῖοι. Πόσα μεταφραστικὰ καὶ σημασιολογικὰ δάνεια ἔχουν ἐπιχειρήσει νὰ σχηματίσουν γιὰ τοὺς ἀχαλίνωτους ξενισμούς ; Πόσα διαχρονικὰ δάνεια ὅλων τῶν πεπεραμένων μορφῶν τῆς Ἑλληνικῆς (καὶ δὴ ἀπὸ τὸ βαρὺ πυροβολικὸ τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς) ἀξιοποιοῦν ; Ὅλα βορὰ στὸν βωμὸ τῆς ταχύτητας.

Ὁ δὲ λαός, ἀφ' ἑτέρου, νὰ μὴν δέχεται ἄκριτα ὅλες τὶς ἀλλαγὲς καὶ νὰ γίνει πιὸ ἐκλεκτικός. Ὅταν μπορεῖ νὰ πεῖ «ὑπεραγορά», ἐπὶ παραδείγματι, γιατί λέει «σοῦπερ μάρκετ» καὶ «ἴντερνετ» ἀντὶ γιὰ «διαδίκτυο» ; Βαριέται τὴν μετάφραση ἢ φοβᾶται ὅτι θὰ τοῦ κολλήσουν τὴν ῥετσινιὰ τοῦ παλιομοδίτη κι ὀπισθοδρομικοῦ ; Κατ' ἐμέ, αὐτὸ ἐμφορεῖται ἀπὸ μία βαθύτερη πνευματικὴ νωθρότητα, στὴν ὁποία πρέπει νὰ πάει κόντρα, μὲ ὅσα μέσα διαθέτει. Ὁ ἴδιος ὁ Μάνος Χατζιδάκις εἶχε ἀναφέρει χαρακτηριστικά: «Τὸ μυστικὸ εἶναι νὰ μὴν συνηθίσεις στὴν ἀσχήμια. Ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ τὴ συνηθίζεις καὶ μειώνεις τὴ σημασία της, θὰ πεῖ ὅτι ἀρχίζεις καὶ νὰ τῆς μοιάζεις.». Τὸ ἀφήνω στὸ συλλογικὸ ὑποσυνείδητο τοῦ κόσμου νὰ τὸ ἐπεξεργαστεῖ αὐτό. Γιαμέ, δὲν εἶναι ἐκσυγχρονισμὸς ὁ ἐκμαυλισμὸς τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσας. Καὶ νὰ παύσει, ἐπί τέλους, ὁ κοινωνικὸς ἀποκλεισμὸς τῶν ἀνθρώπων ποὺ μιλᾶνε Ἑλληνικὰ κι ὄχι φραγκολεβαντίνικα. Σταρᾶτα, χωρὶς περιστροφὲς καὶ φίλτρα. Νὰ τὰ λέμε ὅλα, διὰ τοῦ ὀνόματός τους.

Πρὸς ἀποφυγὴν παρεξηγήσεων, δὲν τάσσομαι κατὰ τῶν ξένων γλωσσῶν καὶ τοῦ εὐρύτερου πολιτιστικοῦ ὑλικοῦ αὐτῶν. Οἱ ταινίες, ἡ μουσική, τὰ συναισθήματα, ἡ ἴδια ἡ ἀνθρώπινη ὑπόσταση δὲν γνωρίζουν γλῶσσες καὶ σύνορα. Θεωρῶ ἀναγκαῖα καὶ τιμαλφῆ τὴν παγκόσμια συνεργασία κι ἐπικοινωνία μεταξὺ τῶν λαῶν. Τὴν οἰκουμενικότητα καὶ τὴν συνεθνία. Κι ἂν τὸ δοῦμε καὶ βαθύτερα, ἡ ἴδια ἡ ἔννοια τοῦ λαοῦ εἶναι μία ψευδαίσθηση, ὅταν ὅλοι ἀνήκουμε στὸ ἴδιο ἀνθρώπινο γένος. Πλήν, ὅμως, αὐτὴ ἡ ψευδαίθηση εἶναι ποὺ πολυχρωματίζει τὸν κόσμο καὶ τὸν καθιστᾶ λιγότερο πληκτικό. Κατάρα κι εὐλογία συνάμα.

Νὰ μὴν μακρηγορῶ: Ἀφῆστε τὴν γλῶσσα νὰ ταξιδεύει ἐλεύθερα, ἀλλὰ μὴν τὴν ἀποκόβετε ἀπὸ τίς ῥίζες της. Μπορεῖ νὰ πάει ὅπου θέλει χωρὶς νὰ ντρέπεται γι' αὐτὸ ποὺ πραγματικὰ εἶναι καὶ νὰ παριστάνει κάποιον ξένο. Θυμηθεῖτε ποιά πραγματικὰ εἶναι καὶ μὴν ξεχνᾶτε τὶς παραγωγικὲς της δυνατότητες. Μπορεῖ, κάλλιστα, νὰ ἐξελληνίσει τὸν παγκόσμιο ὠκεανό. Τὸ ἔχει ξαναπράξει, ἄλλωστε. Καὶ δύναται νὰ τὸ ἐπαναλάβει.

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid05f344rRxqzrS6RRHyUGcCyhyqh86b3nzNnmFKNADSZe4NmqTm2w5GHNd2re1xZnil&id=61550337025368&__cft__[0]=AZi-QLcH403HCqsrTiyklUMrPdy7YlEkyvSvsUhW2hwbrbLYlut-alGSQgk99WlidrQaJvKr5sCwPikoCMFTym4yYdSXsfX2qZe8GW6OnnnrUi-8TsgtRNBiC6awWPuqbB3Y6q_Mmqfe1Ho&__tn__=%2CO%2CP-R