Το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι κάλεσε την επιτετραμμένη του Ισραήλ στο Foreign Office, προκειμένου να της μεταφέρει την αντίθεση του Λονδίνου στην απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης. Ο υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ χαρακτήρισε την εξέλιξη «απαράδεκτη» και ζήτησε από το Ισραήλ να αναστείλει άμεσα το σχέδιο, να αποσύρει την πρόσκληση υποβολής προσφορών και να σταματήσει κάθε περαιτέρω επέκταση των εποικισμών.

Η νέα εξέλιξη αφορά την πρόσκληση υποβολής προσφορών που ανακοίνωσε την Τρίτη το ισραηλινό υπουργείο Στέγασης για την ανέγερση περισσότερων από 1.200 κατοικιών στην περιοχή E1.

Την έναρξη της διαδικασίας επιβεβαίωσαν η ισραηλινή μη κυβερνητική οργάνωση Peace Now και ισραηλινά μέσα ενημέρωσης. Οι ενδιαφερόμενοι έχουν προθεσμία έως τις 19 Οκτωβρίου για την υποβολή των προσφορών.

Το συγκεκριμένο έργο αποτελεί μέρος ενός πολύ ευρύτερου σχεδιασμού. Το Ισραήλ είχε εγκρίνει τον Αύγουστο του 2025 το σχέδιο E1, το οποίο προβλέπει συνολικά περίπου 3.400 κατοικίες σε έκταση περίπου 12 τετραγωνικών χιλιομέτρων ανατολικά της Ιερουσαλήμ.

Η περιοχή βρίσκεται ανάμεσα στον ισραηλινό οικισμό Μααλέ Αντουμίμ και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, σε ένα σημείο ιδιαίτερης γεωγραφικής και πολιτικής σημασίας για το μέλλον της Δυτικής Όχθης.

Η προώθηση του σχεδίου προκαλεί εδώ και χρόνια έντονες αντιδράσεις από τους Παλαιστινίους και μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας.

Οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι η κατασκευή των νέων οικισμών θα μπορούσε να διακόψει τη γεωγραφική συνέχεια της Δυτικής Όχθης, δημιουργώντας έναν διάδρομο ισραηλινής εποικιστικής παρουσίας μεταξύ της Ανατολικής Ιερουσαλήμ και της Μααλέ Αντουμίμ.

Κατά την άποψη αυτή, η εξέλιξη θα δυσχέραινε σημαντικά τη δημιουργία ενός ενιαίου και βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους και θα έθετε υπό ακόμη μεγαλύτερη πίεση τη λύση των δύο κρατών.

Αυτό ακριβώς υπογράμμισε και ο Μίλιμπαντ, σημειώνοντας ότι το σχέδιο «μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της λύσης των δύο κρατών», την οποία εξακολουθεί να στηρίζει το Λονδίνο.

Ο ΟΗΕ, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Βρετανία και άλλες χώρες έχουν εκφράσει επανειλημμένα την αντίθεσή τους στην επέκταση των ισραηλινών εποικισμών στη Δυτική Όχθη.

Η επιτετραμμένη του Ισραήλ κλήθηκε στο Foreign Office, όπου, σύμφωνα με τον Μίλιμπαντ, της μεταφέρθηκε η «βαθιά διαφωνία» της βρετανικής κυβέρνησης με την απόφαση.

«Η ισραηλινή κυβέρνηση πρέπει να αναστείλει αμέσως το σχέδιο E1, να αποσύρει την πρόσκληση για την υποβολή προσφορών και να σταματήσει οποιαδήποτε επέκταση των οικισμών», δήλωσε ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών.

Η παρέμβαση του Λονδίνου έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής πίεση προς την ισραηλινή κυβέρνηση για την πολιτική εποικισμού στη Δυτική Όχθη αυξάνεται.

Η Δυτική Όχθη βρίσκεται υπό ισραηλινή κατοχή από το 1967. Εκτός της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, την οποία το Ισραήλ έχει προσαρτήσει σε κίνηση που δεν αναγνωρίζεται από τη διεθνή κοινότητα, στην περιοχή ζουν περίπου 3 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι.

Παράλληλα, περίπου 500.000 Ισραηλινοί ζουν σε οικισμούς στη Δυτική Όχθη, οι οποίοι θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου.

Η επέκταση των οικισμών αποτελεί ένα από τα πλέον ακανθώδη ζητήματα της ισραηλινοπαλαιστινιακής σύγκρουσης, καθώς οι Παλαιστίνιοι θεωρούν τη Δυτική Όχθη βασικό τμήμα του μελλοντικού τους κράτους.

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κλιμάκωση της βίας στη Δυτική Όχθη. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο, βασιζόμενο σε δεδομένα του παλαιστινιακού υπουργείου Υγείας, τουλάχιστον 1.097 Παλαιστίνιοι, μαχητές και άμαχοι, έχουν σκοτωθεί από Ισραηλινούς στρατιώτες ή εποίκους από τις 7 Οκτωβρίου 2023.

Την ίδια περίοδο, σύμφωνα με ισραηλινά στοιχεία, τουλάχιστον 48 Ισραηλινοί, μεταξύ τους μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και πολίτες, έχουν σκοτωθεί σε παλαιστινιακές επιθέσεις ή κατά τη διάρκεια ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Οι παλαιστινιακές αρχές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν παράλληλα συχνές επιθέσεις εποίκων εναντίον παλαιστινιακών χωριών, εκφοβισμούς, καταστροφές περιουσιών και παρενοχλήσεις.

Η νέα εξέλιξη αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το κατά πόσο παραμένει εφικτή η δημιουργία ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους με εδαφική συνέχεια.

Για τους επικριτές του E1, η υλοποίηση του σχεδίου θα μπορούσε να αποκόψει την Ανατολική Ιερουσαλήμ από το υπόλοιπο παλαιστινιακό έδαφος και να κατακερματίσει περαιτέρω τη Δυτική Όχθη.